بارداریپزشکیخانوادهسلامت

علل و عوامل و خطرات کم خونی در دوران بارداری

در دوران بارداری بدن خون بیش تری برای حمایت از رشد کودک تولید می کند. در این دوران اگر آهن و سایر مواد مغذی را به میزان کافی دریافت نکنید، دچار کم خونی شده و بدن شما قادر به تولید گلبول های قرمز نمی باشد. در نتیجه اکسیژن کافی به سایر اندام ها و جنین نمی رسد. (گلبول های قرمز وظیفه انتقال اکسیژن به سایر اندام ها را دارند)

این بیماری باعث احساس خستگی و ضعف در شما می شود. اگر کم خونی شدید درمان نشود، می تواند باعث زایمان زود رس شود. در این مقاله به علل، علائم و درمان آن می پردازیم:

انواع کم خونی در دوران بارداری

در دوران بارداری انواع مختلفی از کم خونی ایجاد می شود. که عبارت اند از:

  1. تالاسمی (نارسایی کمبود آهن)- شایع ترین علت کم خونی در بارداری است.
  2. کم خونی با کمبود فولات
  3. کمبود ویتامین B12

در ادامه درباره انواع آن توضیح مختصری داده شده است:

1- تالاسمی (کم خونی کمبود آهن)

در صورتی که بدن آهن کافی برای تولید مقدار کافی هموگلوبین نداشته باشد، این بیماری رخ می دهد. هموگلوبین، پروتئینی در سلول های قرمز خون است که اکسیژن را از ریه ها به بقیه بدن می رساند. در این بیماری (کم خونی فقر آهن)، خون نمی تواند اکسیژن کافی را به بافت های بدن منتقل کند.

2- کم خونی با کمبود فولات

فولات معروف به ویتامین B9 می باشد، این ویتامین به طور طبیعی در برخی غذاها مانند سبزیجات برگ سبز یافت می شود. بدن برای تولید سلول های قرمز خون سالم، به فولات نیاز دارد.

کمبود این ویتامین می تواند به طور مستقیم به انواع خاصی از نقص های هنگام تولد، مانند ناهنجاری های لوله عصبی (اسپینا بیفیدا) و وزن کم نوزاد درهنگام تولد، منجر شود.

3- کمبود ویتامین B12

برای تولید گلبول های قرمز سالم به ویتامین B12 نیاز است. زنان بارداری که گوشت، مرغ، لبنیات و تخم مرغ نمی خورند. بیشتر در معرض کمبود ویتامین B12 هستند. کمبود این ویتامین ممکن است به نقایص مادرزادی مانند ناهنجاری های لوله عصبی و زایمان زودرس منجر شود.

نکته: ازدست دادن خون در حین و پس از زایمان نیز می تواند باعث کم خونی شود.

خطرات انواع کم خونی

به 3 دسته تقسیم شده است، که هر کدام آن ها در بارداری خطراتی را شامل می شوند. در ادامه مطلب به آن می پردازیم.

1- خطرات کم خونی کمبود آهن در دوران بارداری

فقر آهن شدید یا درمان نشده در دوران بارداری می تواند باعث خطرات جبران ناپذیری شود. این خطرات عبارت اند از:

  • تولد نوزاد نارس یا کم وزن
  • انتقال خون (اگر مقدار قابل توجهی از خون را در حین زایمان از دست دهید)
  • افسردگی پس از زایمان
  • نوزاد مبتلا به کم خونی
  • تاخیردر رشد و کاهش رشد کودک

2- خطرات کمبود ویتامین B12 و B9 در دوران بارداری

  • کودک نارس یا کم وزن
  • نوزادی با نقص مادرزادی جدی در ستون فقرات یا مغز (نقص لوله عصبی)
کودکانی با نقص مادرزادی

مواردی که در بارداری باعث افزایش کم خونی می شود.

همه زنان باردار به این بیماری مبتلا هستند، اما در برخی موارد این بیماری شدید ترمی شود. در این جا چند مورد آن ذکر شده است:

  • باردار چند قلو (بیش از یک کودک)
  • دو بارداری پشت سرهم و نزدیک به هم
  • بارداری در نوجوانی
  • عدم مصرف غذاهای غنی از آهن
  • سابقه کم خونی قبل از بارداری

شایع ترین علائم کم خونی در دوران بارداری عبارتند از:

  • احساس خستگی یا ضعف
  • سرگیجه
  • تنگی نفس
  • ضربان قلب سریع
  • مشکل در تمرکز

ممکن است در مراحل اولیه کم خونی، علائم واضحی نداشته باشید. حتماً آزمایشات معمول را برای بررسی کم خونی قبل از تولد نوزاد انجام دهید.

آزمایشات مربوط به کم خونی

آسان ترین راه برای تشخیص، آزمایش خون است. با آزمایش خون پزشک می تواند وضعیت شما را بررسی کند. آزمایش خون معمولاً شامل موارد زیر است:

1- آزمایش هموگلوبین

در این آزمایش مقدارهموگلوبین را اندازه گیری می کنند. هموگلوبین پروتئینی غنی از آهن در گلبول های قرمزخون است که وظیفه رساندن اکسیژن از ریه ها به بافت های بدن را دارد.

2- آزمایش هماتوکریت

با انجام این آزمایش درصد گلبول های قرمز خون را در نمونه خون اندازه گیری می کنند.
آیا کمبود آهن دارید یا خیر؟ اگر سطح هموگلوبین یا هماتوکریت پایین تر از حد نرمال دارید، ممکن است کم خونی فقر آهن داشته باشید. پزشک برای تشخیص علت دقیق سایر آزمایشات خون را بررسی می کند.

راه های جلوگیری از کم خونی

کم خونی در دوران بارداری بسیار خطرناک است، سعی کنید برای جلوگیری از کم خونی در دوران بارداری، وعده های غذایی متعادل، هم چنین بیش ترغذاهایی که سرشار از آهن هستند به رژیم غذایی خود اضافه کنید.

1- وعده های غذایی غنی از آهن

حداقل سه وعده در روز از مواد غذایی غنی از آهن استفاده کنید، از جمله:

  • گوشت قرمز، مرغ و ماهی بدون چربی
  • سبزیجات برگ دار، سبز تیره (مانند اسفناج، کلم بروکلی و کلم پیچ)
  • غلات و غلات غنی شده با آهن
  • لوبیا، عدس
  • آجیل و دانه ها
  • تخم مرغ
مواد غذایی حاوی ویتامین B9وB12

2- مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین C

مواد غذایی که سرشار از ویتامین C هستند، بیشتر می توانند به بدن شما در جذب آهن کمک کنند.

که این مواد غذایی شامل:

  • میوه و مرکبات
  • توت فرنگی
  • کیوی
  • گوجه فرنگی
  • فلفل دلمه ای

3- جلوگیری از کمبود فولات (B9)

مصرف مواد غذایی که سرشار از فولات باشند. این مواد غذایی شامل:

  • سبزیجات سبز برگ
  • میوه و مرکبات
  • لوبیای خشک
  • نان و غلات غنی شده با اسید فولیک

گیاه خواران باید با پزشک خود در مورد اینکه آیا هنگام بارداری و شیردهی باید از مکمل ویتامین B12 استفاده کنند یا خیر، مشورت کنند.

راه های درمان

  1. مصرف غذا های غنی از آهن
  2. مصرف مکمل ویتامین B12
  3. مصرف غذاهای حیوانی بیش تر مانند: گوشت، تخم مرغ، محصولات لبنی
  4. گرفتن آزمایش خون در چند مرحله
راه های درمان کم خونی

ممکن است پزشک به شما آزمایش خون چند مرحله ای را پیشنهاد دهد. در ابتدا یک آزمایش خون از شما گرفته می شود، تا میزان همو گلوبین و هماتوکریت بررسی شود. سپس پزشک برای شما مواد غذایی و مکمل هایی را برای مدت معینی تجویز می کند. بعد از مصرف مکمل ها دوباره آزمایش انجام می شود، تا میزان تغییر هموگلوبین و هماتوکریت بررسی شود.

منبع: www.webmd.com

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا