بهداشت فردیپزشکیسلامت

قارچ سیاه چیست؟ علل، علائم و راه های پیشگیری و درمان آن

بیماری قارچ سیاه، یک عفونت قارچی شدید است که عموماً افراد دارای نقص ایمنی از جمله افراد مبتلا به کرونا ویروس را تحت تاثیر خود قرار می دهد و اولین گزراشات آن در بیماران بهبود یافته مبتلا به کرونا ویروس در هند دیده شده است. این بیماری به نقاطی همچون ریه، سینوس ها، پوست و مغز آسیب جدی می رساند. برای کسب اطلاعات بیشتر این مقاله را تا انتها بخوانید.

قارچ سیاه چیست؟

موکورمایکوزیس که به قارچ سیاه نیز معروف است، یک عفونت نادر، اما خطرناک است. این بیماری توسط گروهی از کپک ها موسوم به موکورمیت ایجاد می شود. این بیماری بر سینوس ها، مغز و ریه ها تأثیر می گذارد و می تواند در افراد دیابتی یا دارای نقص شدید ایمنی مانند: بیماران مبتلا به سرطان یا افراد مبتلا به HIV/AIDS تهدید کننده زندگی باشد.

افراد چطور به آن مبتلا می شوند؟

کپک های موسوم به موکورمیت در مواردی مانند: خاک، کود، ریزگرد ها، محصولات پوسیده، کپک میوه و نان یا شمع های کمپوست وجود دارند. اکثر مردم در هر مقطعی از زندگی روزمره با این قارچ ها در تماس هستند. اما، اگر به دلیل بیماری و مصرف دارو دچار ضعف سیستم ایمنی شده باشند، در صورت تماس با آن به قارچ سیاه مبتلا می شوند.

بنابراین، پزشکان معتقدند موکورمایکوزیس که میزان مرگ و میر کلی آن 50 درصد است، ممکن است با مصرف استروئید ها (برای بیماران شدید و بیماران مبتلا به کووید – 19) ایجاد شود.

 بیماران مبتلا به کووید -19

چرا بیماران کرونایی درگیر می شوند؟

هرچند استروئید ها التهاب ریه ها را برای بیماری کووید-19 کاهش می دهند و به نظر می رسد، برخی از آسیب هایی را که ممکن است هنگام مبارزه با ویروس کرونا در سیستم ایمنی بدن ایجاد شود، متوقف کنند. اما آن ها سطح ایمنی را کاهش و سطح قند خون را در بیماران دیابتی و بیماران مبتلا به کرونا ویروس (Covid-19) افزایش می دهند.

کدام قسمت های بدن را درگیر می کند؟

  • سینوس ها
  • ریه ها
  • پوست
  • مغز
قارچ سیاه سینوس ها را درگیر می کند.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

این عفونت قارچی (موکورمایکوزیس) می تواند برای هر فردی در هر سنی اتفاق بیفتد. متاسفانه، افرادی که با استفاده طولانی مدت از استروئید برای درمان کرونا ویروس دچار ضعف سیستم ایمنی شده باشند، بیشتر در معرض خطر هستند. همچنین، افرادی که با مصرف سایر دارو و بیماری ها دچار ضعف سیستم ایمنی شده اند، نیز در خطر هستند، افرادی از جمله:

  • دیابتی ها (به ویژه هنگامی که دیابت آن ها تحت کنترل نباشد)
  • افراد مبتلا به HIV یا ایدز
  • افراد سرطانی
  • افرادی که پیوند عضو انجام داده اند.
  • افرادی که پیوند سلول های بنیادی انجام داده اند.
  • افرادی که دچار نوتروپنی (تعداد کم گلبول های سفید خون) هستند.
  • افرادی که استفاده طولانی مدت از استروئید ها داشته اند (مانند: بیماران مبتلا به کرونا ویروس)
  • افرادی که دارای سطح بالای آهن در بدن (هموکروماتوز) هستند.
  • افرادی که دچار سوء تغذیه (ضعف ناشی از تغذیه نامناسب) هستند.
  • سطح ناهموار اسید در بدن (اسیدوز متابولیک)
  • نوازادان نارس (زایمان زودرس یا وزن کم هنگام تولد)
  • افرادی که دارای آسیب های پوستی مانند: سوختگی، بریدگی یا زخم هستند.

علائم قارچ سیاه (موکورمایکوزیس) چیست؟

علائم موکورمایکوزیس بستگی به این دارد که قارچ در کجای بدن شما در حال رشد است. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • تب
  • سرفه کردن
  • درد قفسه سینه
  • تنگی نفس
  • تورم در یک طرف صورت شما
  • سردرد
  • احتقان سینوسی
  • ضایعات سیاه روی پل بینی یا داخل دهان شما
  • شکم درد
  • تهوع و استفراغ
  • خونریزی دستگاه گوارش
  • خون در مدفوع شما
  • اسهال
  • اگر پوست آلوده باشد، ناحیه ممکن است تاول زده، قرمز یا متورم به نظر برسد. در نتیجه، ممکن است رنگ آن سیاه شود و سطح پوست گرم یا دردناک شود.
درد قفسه سینه یکی از علائم قارچ سیاه می باشد.

همچنین، عفونت می تواند از طریق خون به سایر نقاط بدن شما سرایت کند. به این موکورمیکوز منتشر می گویند. هنگامی که این اتفاق می افتد، قارچ می تواند اندام هایی مانند: طحال و قلب شما را تحت تأثیر قرار دهد. در موارد شدید، ممکن است تغییراتی در وضعیت روحی ایجاد کند و در مواردی ممکن است به کما بروید. حتی می تواند کشنده باشد.

نحوه تشخیص آن چیست؟

  • معاینه فیزیکی: در صورت مشکوک بودن به موکورمایکوزیس، ابتدا پزشک شما را معاینه فیزیکی می کند و از سابقه پزشکی شما سوال می کند. اگر غذای فاسد شده مصرف کرده اید یا در مکان هایی بوده اید که اسپور قارچ در آن ها غلیظ است، لطفاً به پزشک اطلاع دهید.
  • آزمایش مخاط بینی و گلو: اگر تشخیص داده شود که عفونت ریه یا سینوس دارید، ممکن است پزشک نمونه ای از مایع بینی یا گلو را گرفته و برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال کند.
  • آزمایش بیوپسی (نمونه برداری از پوست): همچنین، ممکن است لازم باشد آزمایش بیوپسی بافت را انجام دهید. در این آزمایش یک قطعه کوچک از بافت آلوده را برای آزمایش جدا می کنند.
  • آزمایش سی تی اسکن یا MRI: پزشک ممکن است آزمایشات تصویربرداری مانند: سی تی اسکن یا MRI را انجام دهد تا بداند آیا عفونت به مغز یا سایر اندام های شما سرایت کرده است یا خیر.
انجام آزمایش مخاط بینی و گلو

راه های درمان موکورمایکوزیس

در اینجا دو راه برای درمان بیماری قارچ سیاه بیان شده است که در ادامه به بررسی آن می پردازیم:

1. مصرف دارو جهت درمان قارچ سیاه

در صورت تشخیص صحیح، باید در اسرع وقت و زیر نظر پزشک درمان را با مصرف دارو های ضد قارچ آغاز کنید. در ابتدا، پزشک برای کنترل عفونت، تجویز دارو را از طریق IV و با دوز های بالا شروع می کند. این ممکن است چند هفته طول بکشد. سپس، آن را به مصرف قرص تغییر می دهد. دارو های مصرفی ضد قارچ شامل:

  • آمفوتریسین بی
  • ایزووکونازول
  • پوزاکونازول

نکته: اگر دارویی دارای عوارض جانبی مانند: درد معده، سوزش سر دل یا مشکل تنفس است، به پزشک خود اطلاع دهید. آن ها ممکن است بتوانند برنامه درمانی شما را تغییر دهند.

2. جراحی

در موارد شدید، برای برداشتن بافت آلوده و جلوگیری از گسترش قارچ ممکن است جراحی را توصیه کند. جراحی ممکن است شامل برداشتن قسمت هایی از بینی یا چشم باشد. هر چند این می تواند ناهنجار باشد. اما، درمان این عفونت تهدید کننده زندگی بسیار مهم است.

عوارض موکورمایکوزیس و بررسی آن

عوارض موکورمایکوزیس عبارت اند از:

  • نابینایی
  • لخته شدن خون یا انسداد عروق
  • آسیب عصبی

موکورمایکوزیس بدون درمان می تواند کشنده باشد. از آنجا که عفونت بسیار نادر است، میزان دقیق مرگ و میر مشخص نیست. اما، محققان تخمین می زنند که به طور کلی 54 درصد از افراد مبتلا به موکورمیکوز جان خود را از دست می دهند.

احتمال مرگ بستگی به این دارد که کدام قسمت از بدن تحت تأثیر قرار گرفته است. طبق بررسی ها برای افرادی که عفونت سینوسی دارند بهتر از عفونت های ریه یا مغز است.

راه های پیشگیری از ابتلا به قارچ سیاه چیست؟

هیچ راهی برای جلوگیری از تنفس در اسپور ها وجود ندارد. اما، می توانید چند کار انجام دهید تا شانس ابتلا را کاهش دهید. از جمله راه های پیشگیری:

  • از مناطقی که گرد و غبار یا خاک زیادی دارند، مانند: محل های ساخت و ساز یا حفاری دوری کنید: اگر مجبور هستید در این مناطق باشید، از ماسک صورت مانند N95 استفاده کنید.
  • از مصرف آب آلوده خودداری کنید: به ویژه پس از بلایای طبیعی مانند طوفان یا سیل که انتشار آلودگی ها افزایش می یابد.
  • اگر سیستم ایمنی بدن شما ضعیف است، از فعالیت هایی مانند: باغبانی که شامل گرد و غبار و خاک است، اجتناب کنید.
  • همچنین، اگر نمی توانید، با کفش، دستکش، شلوار بلند و آستین بلند از پوست خود محافظت کنید: برش ها یا خراش ها سطح پوست را در اسرع وقت با آب و صابون بشویید.
  • پس از بهبودی از کرونا ویروس مرتباً سطح قند خون آن ها توسط مراکز بهداشت کنترل شود.
  • در صورت ابتلا به موکورمایکوزیس، حتماً دارو های خود را طبق دستور پزشک مصرف کنید. اگر با مصرف دارو دچار عوارض جانبی شدید یا عفونت بهتر نشد، فوراً به پزشک اطلاع دهید.

متخصص دیابت در بمبئی می گوید: یکی از راه های جلوگیری از ابتلا به عفونت قارچی در افراد مبتلا به کرونا ویروس، این است که مطمئن شویم بیماران از استروئید ها با دوز و مدت زمان مناسب استفاده کنند.

دکتر راهول باکسی

منبع:

www.webmd.com
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا