پزشکیسلامت

آنچه باید درباره عوارض جانبی شیمی درمانی بر سلامت بدانید!

انجام شیمی درمانی جهت درمان سرطان می تواند زندگی فرد را طولانی تر کند و به طور بالقوه او را از سرطان نجات دهد. اما استفاده از این روش درمانی دارای عارضه های کوتاه مدت و بلند مدت می باشد. عوارض جانبی آن غیرقابل پیش بینی است و به نوع داروی شیمیایی که فرد استفاده می کند، بستگی دارد. در این مقاله ما قصد داریم درباره عوارض جانبی شیمی درمانی بر سلامت صحبت کنیم. جهت دریافت پاسخ سوالات خود با ما همراه باشید:

عوارض جانبی شایع شیمی درمانی

شیمی درمانی، نمی تواند سلول های طبیعی را جدا از سلول های سرطانی تشخیص دهد و هر دو را از بین می برد، به همین دلیل عوارض جانبی رخ می دهد. بسیاری از افراد که شیمی درمانی انجام می دهند، دچار عوارض جانبی شایع می شوند. سایر عوارض جانبی شایع عبارت اند از:

  1. ایجاد بیماری و تضعف سیستم ایمنی
  2. ایجاد کبودی و خونریزی آسان
  3. ریزش مو
  4. ایجاد تهوع و استفراغ
  5. ایجاد نوروپاتی
  6. ایجاد مشکل تنفس
  7. ایجاد یبوست و اسهال
شیمی درمانی

عوارض جانبی متوسط شایع

  1. ایجاد بثورات
  2. ایجاد زخم دهان
  3. ایجاد درد

1- ایجاد بیماری و تضعف سیستم ایمنی

سرطان و درمان آن با شیمی درمانی می تواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کند. چون در طی فرایند شیمی درمانی سلول های ایمنی سالم، از بین می رود. بنابراین سیستم ایمنی بدن فرد قادر به مقابله با میکروب ها نخواهد بود، پس ممکن است عفونت ها در بدن مدت بیشتری نیز ادامه داشته باشند.

نحوه مراقبت و درمان

با داشتن یک رژیم غذایی سالم، شستن مرتب دست ها، اجتناب از تماس با افراد بیمار و جستجوی مراقبت های پزشکی سریع می تواند خطر ایجاد عفونت های جدی را کاهش دهد.

2- ایجاد کبودی و خونریزی راحت تر

شیمی درمانی می تواند باعث کبودی و خون ریزی راحت تر در فرد شود. بسیاری از افرادی که شیمی درمانی می کنند این عارضه را تجربه می کنند.

نحوه مراقبت و درمان

  • با این حال، خون ریزی به دنبال یک آسیب جدی می تواند خطرناک باشد. بنابراین بهتر است جهت پیشگیری از ایجاد هر گونه زخم و خونریزی در هنگام انجام فعالیت هایی مانند: باغبانی یا برش غذا یا هر فعالیت دیگری از دستکش استفاده شود.
  • همچنین اقدامات پیشگیرانه ای را برای کاهش زمین خوردن و خطر آسیب دیدن انجام دهید.
  • افراد باید در صورت مشاهده هرگونه زخم جدی یا کبودی یا جراحتی که به نظر می رسد خیلی دیر بهبود می یابد، به پزشک مراجعه کنند.

3- ایجاد حالت تهوع و استفراغ

حالت تهوع و استفراغ می تواند به طور ناگهانی و یا پس از هر جلسه شیمی درمانی اتفاق بیفتد.

نحوه مراقبت و درمان

  • تغییرات در رژیم غذایی مانند: خوردن وعده های غذایی کم حجم و هم چنین اجتناب از خوردن برخی غذاها، می تواند به کاهش حالت تهوع و استفراغ کمک کند.
  • مصرف داروهای ضد تهوع نیز ممکن است مفید باشد، خصوصاً برای افرادی که تهوع را در فواصل زمانی قابل پیش بینی و بلافاصله پس از شیمی درمانی تجربه می کنند.
شیمی درمانی باعث ایجاد حالت تهوع و استفراغ می شود.
شیمی درمانی باعث ایجاد حالت تهوع و استفراغ می شود.

4- ایجاد نوروپاتی

نوروپاتی، درد عصبی است که در اثر آسیب دیدن اعصاب ایجاد می شود. این عارضه اغلب بر روی دست و پا اثر می گذارد. بنابراین باعث ایجاد گزگز، بی حسی و احساس الکتریکی غیر معمول می شود. برخی از افراد همچنین دچار ضعف و صدای زنگ گوش می شوند.

نحوه مراقبت و درمان

  • تحقیقات در مورد پیشگیری از نوروپاتی متفاوت است، در این باره تحقیقات بیشتر لازم است. اما استفاده از لوسیون های حاوی منتول و مصرف مکمل هایی مانند: کلسیم و منیزیم ممکن است به کاهش درد عصبی کمک کنند.

5- ایجاد مشکل تنفس

گاهی اوقات، شیمی درمانی می تواند به ریه های فرد آسیب برساند و ظرفیت آن ها را کاهش دهد، بنابراین دریافت اکسیژن مورد نیاز برای آن ها دشوارتر می شود. مشکلات تنفسی همچنین می تواند از عوارض جانبی برخی از انواع سرطان باشد.

نحوه مراقبت و درمان

  • آرام ماندن، تنفس عمیق و نشستن در حالی که قسمت بالاتنه را با بالش بلند می کنید، می تواند کمک کند.
  • در صورت ادامه مشکلات تنفسی، پزشک ممکن است دارو یا استفاده از کپسول اکسیژن برای شما تجویز کند.

6- ریزش مو

شیمی درمانی باعث تضعیف ریشه مو، شکننده شدن و در نتیجه باعث ریزش مو می شود. زیرا در طی فرآیند شیمی درمانی فولیکول های مو آسیب می بیند. بنابراین هر مویی که دوباره رشد کند، ممکن است بسیار نازک تر یا رنگ دیگری باشد و این الگو معمولاً تا پایان شیمی درمانی ادامه می یابد.

نحوه مراقبت و درمان

اگرچه پس از پایان دوران شیمی درمانی، مو می تواند دوباره رشد کند، اما ریزش مو یک عارضه جانبی شایع شیمی درمانی است.

هیچ درمان خاصی نمی تواند جلوگیری از ریزش مو را تضمین کند، اما مراقبت مناسب از مو ممکن است ریزش مو را کند کرده و رشد مجدد آن را پس از درمان افزایش دهد.

*** بیشتر بدانید: چگونه ریزش شدید مو را متوقف کنیم؟ (راهکارهای درمان خانگی و دارویی)

ریزش مو
ریزش مو

7- ایجاد یبوست و اسهال

شیمی درمانی ممکن است باعث بروز مشکلات هضم شود. زیرا می تواند به سلول هایی که به هضم کمک می کنند، آسیب برساند. سایر عوارض جانبی شیمی درمانی مانند: ایجاد حالت تهوع می تواند افراد را مجبور به تغییر رژیم غذایی کند. این تغییرات ناگهانی همچنین می تواند مشکلات گوارشی ایجاد کند.

نحوه مراقبت و درمان

  • پرهیز از مصرف غذاهایی که معده را تحریک می کنند.
  • مصرف منیزیم می توانند حرکات روده را کمتر درد آور کنند.
  • مصرف مایعات، آبرسانی مناسب می تواند از شدت یبوست بکاهد و همچنین از کمبود آب بدن در اثر اسهال که می تواند از عوارض جانبی شیمی درمانی باشد نیز جلوگیری کند.

عوارض جانبی متوسط ​​شایع

عوارض جانبی متوسط شایع، شیمی درمانی شامل موارد زیر است:

8- ایجاد بثورات

شیمی درمانی می تواند تغییراتی در سیستم ایمنی بدن ایجاد کند که این تغییرات باعث ایجاد بثورات و سایر مشکلات پوستی مانند: خارش و خشکی پوست می شود.

نحوه مراقبت و درمان

باید توجه داشت بثورات شدید می تواند خارش دردناکی ایجاد کنند و اگر فردی بثورات را خراش دهد و در صورتی که دچار خونریزی شود، خطر عفونت وجود دارد. بنابراین لازم است جهت درمان خشکی پوست و جلوگیری از خراش، خونریزی و هم چنین جلو گیری از ایجاد عفونت از لوسیون های مرطوب کننده و کرم های ضد خارش استفاده کنید.

خرید آنلاین

برای خرید لوسیون مناسب پوست خود و کرم های ضد خارش با کیفیت از فروشگاه اینترنتی زیپلین دیدن کنید.

9- ایجاد زخم دهان

برخی افراد 1 تا 2 هفته پس از انجام برخی از انواع شیمی درمانی، زخم های دردناک در دهان خود مشاهده می کنند. شدت درد می تواند متفاوت باشد. گاهی اوقات، ممکن است زخم ها خون ریزی کرده یا آلوده شوند.

نحوه مراقبت و درمان

  • استفاده از خمیر دندان ساینده می تواند به کاهش درد کمک کند.
  • برخی از افراد شست و شوی دهان خود را با آب گرم نمک راحت می کنند.
  • ژل های بی حس کننده نیز ممکن است، به تحمل درد کمک کنند.
  • اگر زخم ها بسیار دردناک است، باید برای درمان به پزشک مراجعه کنید.
شیمی درمانی باعث ایجاد زخم دهان می شود.
شیمی درمانی باعث ایجاد زخم دهان می شود.

10- ایجاد درد

برخی افراد به دلیل استرس و تنش ناشی از تشخیص سرطان و برخی دیگر به دلیل شیمی درمانی دچار درد می شوند. بنابراین شدت و نوع درد، در افراد مختلف، متفاوت است.

افراد پس از شیمی درمانی درد عمومی از جمله: درد مزمن عضلات، سردرد و سایر درد ها را نیز تجربه می کنند.

*** بیشتر بدانید: علت درد های عضلانی و راهکار هایی برای درمان آن

نحوه مراقبت و درمان

  • ماساژ، استراحت و ورزش های آرامش بخشی می توانند به کاهش درد عضلات کمک کنند.
  • برخی از انواع ورزش ها نیز ممکن است کمی تسکین دهند، اما افراد باید قبل از شروع یک تمرین جدید با پزشک مشورت کنند.
  • گاهی اوقات، پزشک ممکن است سایر روش های درمانی مانند: مراقبت های کایروپراکتیک، فیزیوتراپی یا داروهای ضد درد را به شما توصیه کند.
ایجاد سر درد، درد مزمن عضلات و سایر دردها
ایجاد سر درد، درد مزمن عضلات و سایر دردها

*** بیشتر بدانید: 17 روش برای درمان سردرد به شیوه طبیعی

عوارض جانبی نادر

برخی افراد عوارض جانبی نادر را تجربه می کنند. در موارد نادر، عوارض جانبی ایجاد شده در طی شیمی درمانی ممکن است دائمی باشد. به عنوان مثال آسیب دائمی عصب می تواند باعث گزگز مزمن در دست و پا شود. همچنین در گزارشی در سال 2015 جزئیات ماده ای ذکر شده است که اثر انگشت شخص، پس از شیمی درمانی ناپدید شد.

سایر عوارض جانبی نادر عبارت اند از:

  • تغییر در رنگ پوست
  • قرمزی و تورم در دست ها و پاها
  • تغییرات شخصیتی مانند: افسردگی، پرخاشگری یا اضطراب
  • مشکلات سلامتی قلب، مانند فشار خون غیر معمول
  • گزگز مزمن در دست و پا

سخن آخر

  • مصرف داروهای شیمی درمانی ممکن است عوارض جانبی خاصی ایجاد کنند و برخی از عوارض جانبی شیمی درمانی نسبت به سایر موارد شایع تر است. متاسفانه هیچ راهی برای پیش بینی این که در چه کسی یک عارضه جانبی خاص ایجاد می کند وجود ندارد و انواع عوارض جانبی نیز ممکن است با گذشت زمان یا با تغییر چشم انداز سرطان فرد تغییر کنند.

*** نکته: حفظ کیفیت خوب زندگی در طول ” درمان سرطان ” بسیار مهم است.

بنابراین مردم باید بدانند اگرچه عوارض جانبی شایع است، اما با مشورت پزشک و رعایت برخی نکات امکان کنترل آن ها وجود دارد و جای نگرانی نیست. پس آگاهی داشتن و مشورت با پزشک در مورد عوارض جانبی شیمی درمانی به نحوه مراقبت و درمان فرد کمک می کند.

منبع: medicalnewstoday.com

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا