پزشکیسلامت

رفلاکس معده چیست؟ راه هایی برای پیش گیری و درمان آن

زمانی که اسید معده به مری باز می گردد را رفلاکس معده می نامند. رفلاکس معده، یک بیماری شایع است که علائم آن درد و سوزش در ناحیه قفسه سینه و گلو می باشد. با ترک و تغییر برخی عادات غذایی و رفتاری می توان از ایجاد آن جلوگیری کرد.

آیا تغییر رژیم غذایی و سبک زندگی تاثیری در درمان بیماری رفلاکس اسید دارد؟

بله، قطعا تغییرو ترک برخی عادات مانند: ترک سیگار، ترک مصرف الکل، پرهیز از غذاهای چرب و تند و…باعث بهبود این بیماری می شود.

رفلاکس معده چیست؟

اسید کلریدریک موجود در معده باعث تجزیه غذا و محافظت معده از عوامل بیماری زا مانند باکتری ها می شود. پوشش داخلی معده به گونه ای است تا معده در برابر این اسید قدرتمند محافظت شود، اما مری محافظت نمی شود. در صورتی که اسید از معده به مری وارد شود، باعث سوزش و درد در گلو و قفسه سینه می شود، که به آن رفلاکس معده می گویند.

رفلاکس معده چگونه رخ می دهد؟

غذا از طریق مری وارد معده می شود و در ورودی معده دریچه ای یک طرفه قرار دارد که پس از وارد شدن غذا به معده دریچه بسته خواهد شد. به این صورت باعث جلوگیری از ورود اسید معده به مری خواهد شد. اما اگر این دریچه تا انتها بسته نشود یا خیلی زود باز شود باعث ورود اسید معده به مری خواهد شد و دچار سوزش و ناراحتی معده می شود.

عوامل ایجاد رفلاکس معده

فتق هیاتال (یا هیاتوس) و همچنین عوامل دیگری مانند رژیم غذایی و سبک زندگی باعث ایجاد رفلاکس معده می شوند.

رژیم غذایی

خوردن برخی موادغذایی خاص مانند:

  • مرکبات
  • گوجه فرنگی
  • شکلات
  • نعناع
  • سیر
  • پیاز
  • خوردن غذاهای تند یا چرب
  • مصرف الکل
  • نوشیدنی های گازدار
  • قهوه یا چای

سبک زندگی

  • سیگار کشیدن
  • چاقی یا اضافه وزن
  • دراز کشیدن بلافاصله پس از صرف غذا و میوه
  • خم شدن از کمر یا به پشت خوابیدن پس از وعده غذایی سنگین
  • مصرف خود سرانه برخی داروها مانند: آسپرین، ایبوپروفن و برخی از داروهای شل کننده عضلات یا داروهای فشار خون

علائم رفلاکس معده

علائم رایج رفلاکس معده احساس درد و سوزش در ناحیه معده، قفسه سینه و داخل گلو می باشد. دیگرعلائم عبارتند از:

  • حمله قلبی
  • ذات الریه
  • آمبولی ریه
  • نفخ شکم
  • سرفه خشک
  • آروغ زدن
  • سکسکه های متداوم
  • داشتن حالت تهوع
  • کاهش وزن ناگهانی
  • خس خس سینه
  • احساس گیر افتادن غذا در گلو
  • گرفتگی صدا یا گلودرد مزمن
  • مدفوع خونی یا سیاه یا استفراغ خونی
  • احساس اسید ترش و یا تلخی در گلو و دهان
درد و سوزش ناحیه قفسه سینه و گلو در اثر رفلاکس معده

نکته: اگر این علائم بیش از دوبار درهفته رخ دهد، این یک هشدار جدی درباره رفلاکس معده می باشد.

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر بیش از دوبار در هفته علائم را مشاهده کردید لازم است تا به پزشک مراجعه کنید. در ابتدا علائمی مانند سوزش سر دل، کلید تشخیص این بیماری است.

آزمایشات لازم برای تشخیص دقیق

اگر تغییر سبک زندگی، مصرف داروهای ضد اسید این بیماری را کاهش ندهد، ممکن است پزشک آزمایشاتی برای تشخیص دقیق این بیماری تجویز کند. از جمله:

آندوسکوپی

تصویربرداری دوربین- در ابتدا پزشک، ماده ای بی حس کننده را پشت گلوی شما اسپری می کند تا در هنگام ورود لوله در گلو، درد احساس نکنید. سپس یک لوله انعطاف پذیر، باریک و طولانی که در ابتدای آن یک دوربین کوچک قرار دارد وارد معده می شود. توسط دوربین مری و معده شما دقیق تر بررسی می شود.

روش بیوپسی

برای نمونه برداری از سطح مری و معده در صورت وجود عفونت یا ناهنجاری مشکوک به علائم سرطان، از روش بیوپسی استفاده می کنند.

بلع باریم (مری)

پودر سولفات باریم (پودر مات سفید رنگی است) را با آب مخلوط کرده و می بلعند. این برای نمایش بهتر زخم یا باریک شدن مری و معده (ساختار مری و معده) توسط اشعه ایکس می باشد. در برخی موارد ممکن است باریم را از طریق لوله و از راه مقعد به دستگاه گوارش منتقل کنند.

مانومتری مری

پزشک دستگاه کوچکی را در مری شما به مدت 1-2 روز قرار می دهد، به این روش میزان و فشار اسید به مری را اندازه گیری می کنند.

درمان رفلاکس اسید

مصرف دارو های ضد اسید یا دارو های مسدود کننده اسید، باعث کاهش علائم رفلاکس معده می باشد.

نکته: در مورد نحوه درمان رفلاکس اسید معده، در دوران بارداری حتما با پزشک مشورت کنید.

درمان دارویی

از جمله داروهای مصرفی برای کاهش و درمان رفلاکس اسید:

آنتی اسیدهایی که Alka-Seltzer ،Maalox ،Mylanta ،Rolaids یا Riopan باعث خنثی شدن اسید معده می شوند، مصرف بیش از حد این داروها باعث اسهال یا یبوست می شود. برای خنثی سازی عوارض گوارشی بهتر است از داروهایی که حاوی هیدروکسید منیزیم و هیدروکسید آلومینیوم می باشند مصرف کنید.

اگر مصرف آنتی اسیدها موثر نباشد، ممکن است پزشک از ترکیب چند دارو استفاده کند. مانند:

  • مواد کف کننده (Gaviscon)، برای جلوگیری از رفلاکس اسید، سطح معده را می پوشاند.
  • برای کاهش تولید اسید از مسدود کننده های (H2 (Pepcid ،Tagamet)، همچنین برای کاهش پایدار اسید معده از مهار کننده های پمپ پروتون (Aciphex ،Nexium ،Prilosec ،Prevacid ،Protonix) استفاده می شود.
  • تخلیه سریع معده و کاهش رفلاکس اسید توسط پروکینتیک (Reglan ،Urecholine) انجام می شود.

هشدار…!

هرگز بدون تجویز پزشک داروی ضد اسید را ترکیب نکنید.

تغییر سبک زندگی

  1. عدم مصرف غذاها و نوشیدنی هایی که باعث تحریک رفلاکس می شود.
  2. تنظیم وعده های غذایی کوچک تر در طول روز
  3. پرهیز از مصرف سیگار
  4. در هنگام خواب بالشت زیر سر خود را بلند تر قرار دهید.
  5. خوردن غذا حداقل 2 تا 3 ساعت قبل از خواب
  6. برای چرت نیم روز سعی کنید روی صندلی بخوابید.
  7. پرهیز از لباس تنگ و کمربند تنگ.
  8. درصورتی که اضافه وزن دارید، وزن خود را کاهش دهید.
  9. درصورت داشتن هرنوع بیماری با تجویز پزشک دارو مصرف کنید (زیرا برخی داروها باعث تحریک رفلاکس معده می شوند)

جراحی

از درمان جراحی به عنوان آخرین راه حل استفاده می شود.

دستگاه LINX

یک حلقه که از مهره های تیتانیوم مغناطیسی که توسط سیم های تیتانیوم به هم متصل شده اند، را در قسمت انتهایی مری قرار می دهند تا به کاهش رفلاکس اسید به مری کمک کند.

مزایا:

در اکثر موارد مشاهده شده ، بیماران توانسته اند با استفاده از این دستگاه مصرف دارو را قطع کنند.

معایب:
  • اگر به فلزات خاصی آلژی دارید، نباید از این دستگاه LINX استفاده کنید.
  • در صورت استفاده از دستگاه LINX، نباید هیچ نوع آزمایش MRI انجام دهید.

فوندوپلیکشن

در این روش جراحی، در قسمت بالای معده شما یک دریچه مصنوعی ایجاد می کنند. استفاده از این روش برای جلوگیری از رفلاکس اسید و ترمیم فتق هیاتال است. این روش با استفاده از جراحی در ناحیه شکم و قفسه سینه انجام می شود.

خطرات و عوارض عدم درمان

ازوفاژیت

مری دچار التهاب و در برخی موارد باعث تحریک، خونریزی و زخم می شود.
آسیب ناشی از اسید معده به مری منجر به ایجاد زخم شده وغذا هنگام بلعیدن در قسمت سمت پایین مری گیر می کند.

مری بارت

در صورت تماس مکرر اسید معده با مری، در سلول ها و بافت های پوشاننده مری تغییراتی رخ می دهد. عدم درمان این بیماری در طولانی مدت می تواند منجر به افزایش خطر ابتلا به سرطان شود.

منابع: medicalnewstoday mayoclinic

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا