بهداشت فردیسلامت

راه های رفع بوی بد دهان (هالیتوز) + عوامل و نحوه تشخیص آن

تحت شرایط عادی دهان انسان بوی ناخوشایندی ندارد. اما، برخی شرایط سیستمیک یا موضعی باعث ایجاد بوی ناخوشایند دهان می شود. امروزه، اکثر افراد سعی در رفع بوی بد دهان دارند. ما در این مقاله به بررسی عوامل موثر در ایجاد بوی بد دهان و راه های رفع آن می پردازیم. با ما همراه باشید.

علائم بوی بد دهان چیست؟

در برخی مواقع ممکن است، حتی اگر مسواک بزنید و از دهان شویه استفاده کنید. طعم تلخ دهان از بین نرود. این می تواند یکی از علائم ابتلا به بوی بد دهان باشد.

عوامل موثر در ایجاد بوی بد دهان چیست؟

بوی بد دهان یا همان هالیتوز دارای عوامل مختلفی می باشد. در 85% موارد بوی بد دهان به عوامل موضعی بستگی دارد و تنها 15% موارد به عوامل سیستمیک بستگی دارد. فاکتورهای مختلفی که باعث ایجاد بوی بد دهان می شوند. از جمله:

1. فاکتورهای پاتولوژیک موضعی

این فاکتورها شامل: عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، التهابات لثه (بیماری ژنژیویت مزمن و پریودنتالعفونت در سیستم تنفسی فوقانی یا تحتانی و همچنین، جرم های دندانی، پوسیدگی های دندانی، تومور های بدخیم حفره دهان و اعضای مجاور، زبان شیاردار.

هر کدام از عوامل گفته شده به دلایلی تاثیری در ایجاد بوی بد دهان دارند. در ادامه به توضیح مختصری درباره برخی موارد می پردازیم:

عدم رعایت بهداشت دهان و دندان

شایع ترین علت بوی بد دهان، بهداشت نامناسب دهان و دندان است. زیرا، پس از غذا خوردن، باکتری ها باقی مانده مواد غذایی که در دندان های شما گیر کرده است را تجزیه می کنند و باعث تولید ماده ای چسبنده به نام پلاک می شوند و همچنین، ترکیبات گوگرد دار بدبو را آزاد می کنند.

(سه ترکیب گوگرددار: متیل مرکاپتان، سولفیدهیدروژن، دی متیل سولفید مسئول بیش از 90% بوی بد دهان می باشند). بنابراین، با مسواک زدن صحیح و نخ دندان کشیدن، مواد غذایی محبوس شده در بین دندان ها را از بین ببرید، تا بوی بد دهان شما رفع شود. همچنین، از پوسیدگی دندان جلوگیری شود.

التهابات لثه

بیماری والتهابات لثه (بیماری ژنژیویت مزمن و پریودنتال) زمانی اتفاق می افتد که پس از مدت زمان طولانی باقی مانده غذا را از روی دندان ها از بین نبرده باشید. بنابراین، با گذشت زمان، پلاک ها به سنگ گچ تبدیل می شوند و دیگر نمی توانید با مسواک زدن آن ها را از بین ببرید. تلاش برای از بین بردن پلاک های روی دندان ها باعث تحریک بیشتر لثه ها می شود.

بیماری های لثه یکی از دلایل بوی بد دهان می باشد.

*** بیشتر بدانید: راهکار های طبیعی برای سفیدی دندان : دندان های خود را برق بیاندازید!

یعنی، ممکن است باعث ایجاد جیب یا سوراخ هایی کوچک در ناحیه بین دندان ها و لثه ها شوید و غذا، باکتری و پلاک دندانی می تواند در جیب ها جمع شده و باعث التهاب لثه و ایجاد بوی شدیدی شوند.

عفونت در سیستم تنفسی فوقانی یا تحتانی

اگر بوی بد دهان دارید، ممکن است قسمتی از بدن شما دچار عفونت شده باشد. این موارد شامل:

  • عفونت فضای داخل بینی و سر (سینوس)
  • عفونت پس از زایمان
  • برونشیت مزمن
  • همچنین، لوزه ها که تمایل به جمع آوری باکتری دارند، ممکن است منبع بوی بد دهان باشند.

2. فاکتور های غیرپاتولوژیک موضعی

این فاکتورها شامل: سیگار کشیدن، پروتزهای متحرک (دندان مصنوعی)، خشکی دهان (کاهش بزاق). هر کدام از عوامل گفته شده به دلایلی تاثیری در ایجاد بوی بد دهان دارند. در ادامه به توضیح مختصری درباره برخی موارد می پردازیم:

سیگار کشیدن

سیگار کشیدن باعث بوی بد و خشکی دهان می شود. بنابراین، از کشیدن سیگار خودداری کنید. همچنین، تجمع پلاک ها بر روی دندان می تواند باعث ایجاد حفره و بیماری پریودنتال شود.

بنابراین، اگر از دندان مصنوعی (پروتزهای متحرک) استفاده می کنید، سعی کنید هر شب آن را تمیز کنید، زیرا، این نیز می تواند برای شما مشکل ساز شود.

سیگار کشیدن باعث بوی بد و خشکی دهان می شود.

خشکی دهان

بزاق به تمیز نگه داشتن دهان و کاهش بو کمک می کند. بنابراین؛ اگر دهان در اثر شرایطی مانند: پیری، بیماری آپلازی غدد بزاقی (غده بزاقی)، دیابت، یائسگی، مصرف بی رویه ادویه جات، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و سیگار کشیدن و… بزاق کافی ایجاد نکند، خشکی دهان رخ می دهد. در نتیجه، این خشکی باعث ایجاد بوی بد می شود.

خشکی دهان می تواند مشکل ساز شود. بنابراین، اگر به بیماری آپلازی غدد بزاقی مبتلا هستید، به پزشک مراجعه کنید.

3. فاکتور های پاتولوژیک سیستمیک

این فاکتورها شامل: بیماری های دستگاه تنفس تحتانی، رفلاکس معده (اختلالات گوارشی) و بیماری های خونی می باشد. همچنین، می توان از دیابت، بیماری یا سیروز کبدی (تنبلی کبدی)، بیماری یا نارسایی کلیه، آپنه خواب به عنوان سایر فاکتور های پاتولوژیک سیستمیک نام برد.

هر کدام از عوامل گفته شده به دلایلی تاثیری در ایجاد بوی بد دهان دارند. در ادامه به توضیح مختصری درباره برخی موارد می پردازیم:

بیماری ها

بیش از 90% موارد، بوی بد از عدم رعایت بهداشت دهان و دندان می باشد. اما، در برخی موارد بوی بد نشانه وجود بیماری می باشد. برخی از این بیماری ها، شامل:

  • نارسایی یا بیماری کلیه.
  • بیماری یا نارسایی کبدی.
  • دیابت.
  • آپنه خواب.
  • بیماری انسدادی مزمن ریوی (بیماری های دستگاه تنفس تحتانی) .
  • رفلاکس معده (اختلالات گوارشی) که علت نسبتاً شایع هالیوز است.
آپنه خواب باعث ایجاد بوی بد دهان می شود.

نکته:

اگر به نارسایی کلیه یا کبد یا دیابت مبتلا هستید، ممکن است نفس بوی ماهی بگیرد. وقتی دیابت کنترل نشود، ممکن است نفس شما بوی میوه ای بگیرد.

4. فاکتورهای غیرپاتولوژیک سیستمیک

فاکتورهایی مانند: قاعدگی، یائسگی، بلوغ، گرسنگی شدید، سن بالا و عدم رعایت تغذیه مناسب و همچنین، تغییرات بدن در دوران بارداری باعث ایجاد بوی بد دهان می شود. هر کدام از عوامل گفته شده به دلایلی تاثیری در ایجاد بوی بد دهان دارند. در ادامه به توضیح مختصری درباره برخی موارد می پردازیم:

عدم رعایت تغذیه مناسب

ممکن است پس از خوردن غذا، مقدار ناچیزی غذا ما بین دندان ها قرار بگیرد که به علت تجزیه توسط باکتری ها باعث بوی بد دهان شود. اما، در مواردی خاص مانند: مصرف سیر و پیاز – معده هنگام هضم باعث ترشح ترکیبات گوگردی می شود.

این ترکیبات به جریان خون شما منتقل می شوند و به ریه ها می روند. در نتیجه، این می تواند تا 72 ساعت در تنفس شما اثر گذار باشد و همچنین، دیگران متوجه آن شوند.

همچنین نوشیدن، نوشیدنی هایی با بوی شدید مانند: قهوه نیز می تواند در ایجاد بوی بد دهان نقش داشته باشد.

راه های پیشگیری از بوی بد دهان

بهداشت نامناسب دندان شایع ترین علت بوی بد دهان است. بنابراین، جلوگیری از تجمع پلاک کلید حفظ سلامت دهان است. چندین روال وجود دارد که می تواند به جلوگیری از بوی بد دهان کمک کند:

  • حداقل 2 مرتبه در روز (صبح و شب) با استفاده از خمیر دندان های حاوی فلوراید دندان های خود را مسواک بزنید.
  • همچنین، برای جلوگیری از رشد باکتری ها روی تکه های غذایی که در بین دندان های شما گیر کرده است، روزانه حداقل 1 مرتبه، از نخ دندان استفاده کنید. مطمئن شوید که نخ دندان بین تمام دندان های شما قرار می گیرد.
  • باکتری ها هم چنین می توانند روی زبان جمع شده و باعث بوی بد شوند. روشی که به زبان تراشیدن معروف است (مسواک زدن زبان یا سوهان زنی) می تواند به شما در حذف این لایه نازک از باکتری ها کمک کند. با استفاده از مسواک یا دستگاه خراشنده مخصوص زبان، روزانه حداقل 1 مرتبه زبان خود را مسواک بزنید یا خراش دهید.
  • همچنین، برای از بین بردن باکتری ها روزانه از دهان شویه ضد میکروبی استفاده کنید.
  • هیدراته ماندن، اغلب می تواند به از بین بردن یا جلوگیری از بوی بد دهان کمک کند.
  • برای شست و شوی ذرات باقی مانده غذا و مرطوب نگه داشتن دهان خود، آب بنوشید.
  • اگر سیگار می کشید، ترک آن نیز می تواند دهان شما را مرطوب و بدون بو حفظ کند.
  • پروتزها، محافظ های دهان و نگه دارنده های خود را روزانه تمیز کنید.
  • هر 3 ماه 1 مرتبه مسواک قدیمی خود را با یک مسواک جدید جایگزین کنید.
  • برنامه تمیز کردن و معاینه دندان را هر 6 ماه 1 مرتبه تنظیم کنید.
هر 3 ماه 1 مرتبه مسواک قدیمی تعویض کنید.

*** بیشتر بدانید: نحوه انتخاب یک مسواک خوب و مناسب!

نحوه تشخیص و اندازه گیری بوی بد دهان

تشخیص بوی نفس خود، دشوار است چه رسد به این که بخواهید در مورد شدت آن قضاوت کنید. بنابراین، برای تشخیص، از شخصی که بو را تشخیص بدهد و به او اعتماد داشته باشید، بخواهید نظر صادقانه ای به شما بدهد. سعی کنید این کار را در صبح انجام دهید. هم چنین، جهت تشخیص دقیق عادات غذایی و شخصی فرد باید مورد توجه قرار گیرد.

همچنین، می توانید برای تشخیص دقیق آنچه باعث این مشکل شده است، به پزشک مراجعه کنید. پزشک با معاینه دقیق از حفره دهان و اعضای مجاور و پرسش سوالاتی مانند: تعداد دفعات مسواک زدن و نخ دندان کشیدن، عادات غذایی و انواع غذاهایی که می خورید و هرگونه حساسیت، بیماری و داروهای مصرفی، علت بوی ناخوشایند دهان را تشخیص می دهد. بنابراین، ممکن است صبح قبل از مسواک زدن، برای شما قرار ملاقات را توصیه کند تا از شما درباره مشکلتان سوال کند.

امروزه برای اندازه گیری بوی دهان، از روش های خاصی استفاده می کنند. این روش ها عبارت اند از:

  • اسپکتروفوتومتری.
  • گاز کروماتوگرافی.
  • ارزیابی ارگانولپتیک.
  • دستگاه هالیمتر.
  • دستگاه بینی الکترونیک.
  • تست بانا (BANA).

گزینه های درمانی برای بوی بد دهان چیست؟

  • اگر بوی بد دهان به دلیل تجمع پلاک باشد، تمیز کردن عمیق دندان ممکن است مشکل را برطرف کند.
  • درمان مشکلات پزشکی زمینه ای مانند: درمان عفونت های سیستم تنفسی فوقانی یا تحتانی و درمان بیماری کلیوی، نیز می تواند به بهبود آن کمک کند.
  • اگر خشکی دهان باعث ایجاد بوی بد دهان شده است، دندانپزشک ممکن است به شما توصیه کند از یک محصول بزاق مصنوعی استفاده کنید و همچنین، آب زیادی بنوشید. اگر دچار بیماری غدد بزاقی هستید، به پزشک مراجعه کنید.

داروهای خانگی برای رفع بوی بد دهان

اگر بوی بد دهان شما توسط فرد مورد اعتمادتان تأیید شد و نفس شما مشکل ساز شد، نگران نباشید. بسیاری از دارو های خانگی وجود دارند که می توانند بوی بد دهان را از بین ببرند. بیایید نگاهی دقیق به برخی از آن ها بیندازیم.

1. خوردن سبزی جعفری

جعفری یک داروی محبوب مردمی برای بوی بد دهان است. عطر و بوی تازه و محتوای بالای کلروفیل آن حاکی از آن است که می تواند اثر معطر سازی داشته باشد. مطالعات نشان داده است که جعفری می تواند به طور موثری با ترکیبات معدود گوگرد مقابله کند.

نحوه استفاده از جعفری برای رفع بوی بد دهان:

  1. برگ های تازه را بعد از هر وعده غذایی بجوید.
  2. همچنین، می توانید مکمل غذایی حاوی سبزی جعفری بخرید.

3. خوردن آب آناناس

بسیاری از مردم معتقدند که آب آناناس سریع ترین و موثرترین درمان برای بوی بد دهان است. در حالی که هیچ مدرک علمی برای پشتیبان گیری از این نظریه وجود ندارد (گزارش های میدانی نشان می دهد که این نظریه موثر می باشد) .

نحوه استفاده از آب آناناس برای رفع بوی بد دهان:

  1. بعد از هر وعده غذایی یک لیوان آب آناناس ارگانیک بنوشید.
  2. همچنین، یک برش آناناس را به مدت یک تا دو دقیقه بجوید.

نکته: مهم است که به یاد داشته باشید بعد از آن، دهان خود را از قندهای موجود در میوه و آب میوه بشویید.

4. نوشیدن آب

مطالعات نشان می دهد که خشکی دهان اغلب باعث بوی بد دهان می شود. زیرا، بدون آب باکتری ها به سرعت رشد می کنند. بنابراین، بزاق نقش بسیار مهمی در تمیز نگه داشتن دهان شما دارد. هنگام خواب دهان شما به طور طبیعی خشک می شود، به همین دلیل است که نفس صبح معمولاً بوی بدی دارد.

با هیدراته نگه داشتن بدن از خشکی دهان جلوگیری کنید. نوشیدن حداقل 8 لیوان آب (نه نوشیدنی های کافئین دار و شیرین) در طول روز به تشویق تولید بزاق کمک می کند.

5. ماست

ماست حاوی باکتری های سالم به نام لاکتوباسیلوس است. این باکتری های سالم می توانند به مبارزه با باکتری های بد در قسمت های مختلف بدن مانند روده کمک کنند.

تحقیقات نشان می دهد که پروبیوتیک های موجود در ماست، در کاهش شدت بوی بد دهان موثر هستند. در یک مطالعه، 80 درصد از شرکت کنندگان پس از 6 هفته خوردن ماست با کاهش بوی بد دهان روبه رو شدند.

نحوه استفاده از ماست برای مقابله با بوی بد دهان:

  • روزانه، حداقل 1 وعده ماست ساده و بدون چربی بخورید.

6. شیر

شیر یک درمان شناخته شده برای بوی بد دهان است. مطالعات نشان می دهد که نوشیدن شیر پس از خوردن سیر می تواند به طور قابل توجهی بوی بد دهان را بهبود بخشد.

نحوه استفاده از شیر برای مقابله با بوی بد دهان:

  • بعد از خوردن غذاهای دارای بوی قوی مانند: سیر و پیاز، 1 لیوان شیر کم چرب بنوشید.
شیر یک درمان شناخته شده برای بوی بد دهان است.

7. دانه های رازیانه یا انیسون

از زمان های قدیم در مناطقی از هند، دانه های بو داده رازیانه هنوز به عنوان “موخا” یا خوشبو کننده دهان برای تمیز کردن نفس بعد از شام استفاده می شود. دانه های رازیانه طعم شیرین دارند و حاوی روغن های اساسی معطر هستند که بوی تازه ای به تنفس می بخشد.

نحوه استفاده از دانه های رازیانه برای مقابله با بوی بد دهان:

دانه های رازیانه را می توان به صورت ساده، بو داده یا با شکر مصرف کرد.

8. پرتقال موثر در رفع بوی بد دهان

پرتقال نه تنها یک دسر سالم درست می کند، بلکه باعث بهداشت دندان نیز می شود.

بسیاری از افراد با بوی بد دهان مواج هستند. زیرا بزاق کافی برای شست و شوی باکتری های بدبو تولید نمی کنند. تحقیقات نشان می دهد که ویتامین C به افزایش بزاق کمک می کند. پرتقال سرشار از این ویتامین است.

9. ماده روی

روی برای کاهش تعداد ترکیبات گوگردی موثر است. به طور خاص آدامس و دهان شویه های حاوی روی می توانند بوی بد دهان را خنثی کنند.

نحوه استفاده از ماده روی برای مقابله با بوی بد دهان:

  1. مطالعات نشان داده است که شست و شوی دهان (حداقل 6 ماه) با محلول حاوی روی می تواند در کاهش بوی بد دهان موثر باشد.
  2. آدامس روی، برای افرادی که دچار خشکی دهان هستند، طراحی شده است.
  3. همچنین می توانید مکمل های غذایی حاوی روی را از فروشگاه دارویی محلی خود تهیه کنید.

10. نعناع و چای سبز برای رفع بوی بد دهان

چای سبز یک درمان خانگی موثر برای بوی بد دهان است. مطالعات نشان می دهد که چای سبز دارای خاصیت ضد عفونی کننده و معطر کننده است که می تواند به طور موقت نفس را تازه کند. بنابراین، 1 فنجان چای سبز ممکن است یک خوشبو کننده ایده آل برای نفس باشد.

نحوه استفاده از نعنا و چای سبز برای مقابله با بوی بد دهان:

  • شما می توانید نعنا و چای سبز را قبل از خواب به صورت چای دم کنید.
  • سپس، آن را یک شب در یخچال قرار دهید.
  • چای خنک شده خود را در یک بطری آب بریزید و آن را به محل کار خود ببرید و در طول روز به آرامی بنوشید.
  • همچنین، می توانید برگ نعنا را درون دهان خود قرار دهید و آن را بجوئید. جویدن برگ نعنا اثرات مشابه مصرف چای آن را دارد.
جویدن برگ نعنا

11. سیب

در یک مطالعه نشان داده شده است، مصرف سیب های خام تأثیر مهمی در رفع بوی بد دهان دارند. ترکیبات طبیعی موجود در سیب، باعث خنثی سازی ترکیبات گوگردی می شوند.

نحوه استفاده از سیب برای مقابله با بوی بد دهان:

  • شما می توانید برای رفع بوی بد دهان، روزانه یک عدد سیب بخورید.

12. استفاده از جوش شیرین

در مطالعات نشان داده اند که جوش شیرین، به عنوان بی کربنات سدیم شناخته شده است و می تواند به طور موثر باکتری های موجود در دهان را از بین ببرد. بنابراین، خمیر دندان های حاوی غلظت بالای جوش شیرین به طور موثر بوی بد دهان را کاهش می دهند.

نحوه استفاده از جوش شیرین برای مقابله با بوی بد دهان:

  • 2 قاشق چای خوری جوش شیرین را به 1 فنجان آب گرم اضافه کنید.
  • دهانشویه را به مدت حداقل 30 ثانیه در دهان خود بچرخانید.
  • سپس، آن را بیرون بریزید.

13. استفاده از سرکه

سرکه حاوی یک اسید طبیعی به نام اسید استیک است. باکتری ها دوست ندارند در محیط های اسیدی رشد کنند، بنابراین دهانشویه سرکه ممکن است رشد باکتری ها را کاهش دهد.

نحوه استفاده از سرکه برای مقابله با بوی بد دهان:

  • 2 قاشق غذاخوری سرکه سفید یا سرکه سیب را به 1 فنجان آب اضافه کنید.
  • حداقل 30 ثانیه آن را درون دهانتان غرغره کنید.
  • سپس، آن را بیرون بریزید.

برای رفع بوی بد دهان چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

  • بیشتر بوی بد دهان از بهداشت نامناسب دهان و دندان نشات می گیرد و با بهبود بهداشت دندان قابل درمان است.
  • با این حال، در بعضی موارد بوی بد دهان نشانه یک بیماری جدی تر مانند: دیابت، نارسایی کلیه یا عفونت است.
  • اگر با درمان خانگی بوی بد دهان شما بهبود نیافته است، با پزشک یا دندانپزشک خود مشورت کنید.

سخن آخر

اگر می خواهید از شر بوی بد دهان راحت شوید، باید مواردی مانند: سیگار، مصرف نوشابه های بودار(مصرف الکل)، مصرف ادویه زیاد، مصرف غذاهایی با گوشت زیاد و معطر شده با پیاز یا سیر، مصرف مواد چربی دار (شیر و کره و روغن) را ترک کنید. اما، مصرف مواد غذایی غنی از فیبر(میوه و سبزیجات تازه) و همچنین، آب را افزایش دهید.

منبع: healthline.com

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا