پزشکیسلامت

انواع داروی ضد حساسیت و آلرژی برای پیشگیری و درمان آن


انواع مختلفی از داروها برای درمان علائم آلرژی به صورت قرص، مایعات، استنشاق کننده، اسپری بینی، قطره چشم، کرم های پوستی و داروی تزریقی در دسترس هستند. برخی از آن ها بدون نسخه پزشک در دسترس و سایر موارد فقط با نسخه پزشک در دسترس هستند. در اینجا خلاصه ای از انواع داروی ضد حساسیت و دلیل و عوارض استفاده از آن ها آورده شده است.

انواع مختلفی از دارو های ضد حساسیت کدام اند؟

انواع داروهای ضد حساسیت شامل:

  1. آنتی هیستامین
  2. داروهای ضد احتقان
  3. کورتیکواستروئیدها
  4. تثبیت کننده های ماست سل
  5. مهارکننده های لکوترین
  6. ایمونوتراپی با آلرژن
  7. تزریق داروهای اضطراری می باشند.

همانطور که گفتیم در اینجا قصد داریم به بحث و بررسی انواع مختلفی از داروهای ضد حساسیت و نحوه مصرف و همچنین عوارض جانبی آن ها بپردازیم، با ما همراه باشید:

هشدار!

از آن جا که برخی از این داروها باعث خواب آلودگی و خستگی می شوند، در صورت نیاز به رانندگی یا انجام فعالیت های دیگر که نیاز به هوشیاری دارند (مثلا کار با دستگاه تراشکاری و سایر موارد)، آن ها را با احتیاط مصرف کنید.

داروی ضد حساسیت آنتی هیستامین ها

از آنتی هیستامین ها برای درمان آلرژی ها و حساسیت استفاده می شود. انواع اشکال داروی ضد حساسیت آنتی هیستامین عبارت اند از: 1- قرص و مایعات 2- اسپری های بینی 3- قطره های چشمی می باشد. در ادامه به توضیح مختصر آن ها می پردازیم:

1. قرص و مایعات

برای معرفی نمونه ای از آنتی هیستامین های خوراکی می توان به قرص نئوتادین 5 معروف به دس لورتادین اشاره کرد. برخی از آنتی هیستامین های خوراکی بدون نسخه و برخی دیگر با نسخه پزشک در دسترس هستند. آن ها آبریزش بینی، خارش یا آبریزش چشم، کهیر، تورم و سایر علائم یا نشانه های آلرژی را کاهش می دهند. انواع آنتی هیستامین ها شامل:

انواع آنتی هیستامین هایی که باعث خواب آلودگی می شوند. عبارت اند از:

  1. دیفن هیدرامین (Diphenhydramine)
  2. کلرفنیرامین (Chlorpheniramine)

انواع آنتی هیستامین هایی که بسیار کمتر باعث خواب آلودگی می شوند. عبارت اند از:

  1. ستیریزین (Cetirizine)
  2. فکسوفنادین (Fexofenadine)
  3. لوو استیریزین (Levocetirizine)
  4. لوراتادین (Loratadine)
  5. دس لوراتادین (Desloratadine)

عوارض جانبی آنتی هیستامین

  • خواب آلودگی و احساس خستگی

2. اسپری های بینی

آنتی هیستامین های اسپری بینی به رفع عطسه، خارش یا آب ریزش بینی و احتقان سینوس کمک می کنند.

انواع اسپری های بینی

  1. آزلاستین (Azelastine)
  2. اولوپاتادین (Olopatadine)

عوارض جانبی اسپری های بینی

ممکن است شامل: طعم تلخ، خواب آلودگی یا احساس خستگی باشد.

عوارض داروی ضد حساسیت
از عوارض مصرف داروی ضد حساسیت خواب آلودگی می باشد.

3. قطره چشمی

قطره چشم، بدون نسخه و یا با نسخه پزشک در دسترس می باشد. این قطره می تواند خارش، قرمزی و تورم چشم را تسکین دهد. این قطره ها ممکن است ترکیبی از آنتی هیستامین ها و سایر داروها باشند.

نکته: اگر در هنگام مصرف قطره های آنتی هیستامین، احساس گزش یا سوختگی دارید، سعی کنید آن ها را در یخچال نگه دارید یا این که قبل از استفاده از آن ها از قطره های اشک مصنوعی که در یخچال نگه داری می شوند، استفاده کنید.

انواع قطره چشمی آنتی هیستامین

  • کتوتیفن (Ketotifen)
  • اولوپاتادین (Olopatadine)
  • فنیرامین و ناپازولین (Pheniramine and naphazoline )

عوارض جانبی قطره چشمی آنتی هیستامین

  1. سردرد
  2. خشکی چشم

دارو های ضد احتقان

از داروهای ضد احتقان برای تسکین سریع گرفتگی بینی و سینوس استفاده می شود. در ادامه به اشکال مختلف آن اشاره می کنیم:

هشدار! این داروها برای افرادی که فشار خون بالا، بیماری های قلبی عروقی، گلوکوم یا پرکاری تیروئید دارند، توصیه نمی شود.

1. قرص و مایعات

داروهای خوراکی ضد احتقان، گرفتگی بینی و سینوس را که ناشی از تب یونجه (رینیت آلرژیک) است، برطرف می کنند. بسیاری از داروهای ضد احتقان مانند سودوافدرین (سودافد) بدون نسخه در دسترس هستند.

انواع داروهای ضد احتقان

  • ستیریزین و سودوافدرین (Cetirizine and pseudoephedrine)
  • دس لوراتادین و سودو افدرین (Desloratadine and pseudoephedrine)
  • فکسوفنادین و سودو افدرین (Fexofenadine and pseudoephedrine)
  • لوراتادین و سودو افدرین (Loratadine and pseudoephedrine)

2. اسپری و قطره بینی

اسپری ها و قطره های ضد احتقان بینی در صورت استفاده فقط برای مدت کوتاهی، گرفتگی بینی و سینوس را تسکین می دهند.

انواع اسپری و قطره بینی

  • اکسی متازولین (Oxymetazoline)
  • تتراهیدروزولین (Tetrahydrozoline)

عوارض جانبی آن

استفاده مکرر از این داروها برای بیش از سه روز متوالی ممکن است منجر به چرخه ای شود که احتقان برگردد یا اینکه احتقان بدتر شود.

کورتیکواستروئید ها

کورتیکواستروئید ها با سرکوب التهاب علائم مربوط به آلرژی را تسکین می دهند. انواع مختلف آن شامل: 1- اسپری بینی 2- استنشاقی ها 3- قطره چشمی 4- قرص و مایعات 5- کرم های پوستی می باشد. در ادامه به توضح مختصری درباره آن می پردازیم:

1. اسپری های بینی

اسپری های کورتیکواستروئید از آبریزش، عطسه و گرفتگی بینی جلوگیری و تسکین می دهند.

انواع اسپری های کورتیکواستروئید

  • بودسونید (Budesonide)
  • فلوتیکازون فوروات (Fluticasone furoate)
  • فلوتیکازون پروپیونات (Fluticasone propionate)
  • مومتازون (Mometasone)
  • تریامسینولون (Triamcinolone)

عوارض جانبی

عوارض آن می تواند شامل طعم ناخوشایند، تحریک بینی و خون دماغ باشد.

افرادی که با احساس مایع در گلو یا طعم نامطبوع این اسپری ها اذیت می شوند، دو نوع دیگری که مناسب آن ها باشد، وجود دارد:

  • بکلمتازون (Beclomethasone)
  • سیکلسونید (Ciclesonide)

2- استنشاقی ها

کورتیکواستروئید های استنشاقی معمولاً روزانه به عنوان بخشی از درمان آسم که ناشی از واکنش به عوامل حساسیت در هوا (مواد حساسیت زا) است، استفاده می شوند.

انواع استنشاقی های تجویز شده

  • بکلومتازون (Beclomethasone)
  • بودسونید (Budesonide)
  • سیکلسونید (Ciclesonide)
  • فلوتیکازون (Fluticasone)
  • مومتازون (Mometasone )

عوارض جانبی

عوارض آن جزئی است و می تواند شامل: تحریک دهان، گلو و عفونت های مخمر دهانی باشد.

3- قطره چشمی

در مواردی که دیگر دارو ها موثر نیستند، از قطره چشمی کورتیکواستروئید برای تسکین خارش مداوم، قرمزی یا آبریزش چشم استفاده می شود.

انواع قطره چشمی کورتیکواستروئید

  • فلورمتولون (Fluorometholone)
  • لوتیپریدنول(Loteprednol)
  • پردنیزولون (Prednisolone)

عوارض جانبی

یک پزشک متخصص در زمینه اختلالات چشم (چشم پزشک) معمولاً استفاده از این قطره ها را کنترل می کند، زیرا احتمال بروز مشکلاتی مانند: آب مروارید، گلوکوم و عفونت وجود دارد.

عوارض قطره های چشمی کورتیکواستروئید باعث ایجاد آب مروارید می شود.
آب مروارید

4- قرص و مایعات

کورتیکواستروئید های خوراکی برای درمان علائم شدید ناشی از انواع واکنش های آلرژیک استفاده می شود.

انواع کورتیکواستروئیدهای خوراکی تجویز شده

  • پردنیزولون (Prednisolone)
  • پردنیزون (Prednisone)
  • متیل پردنیزولون (Methylprednisolone)

عوارض جانبی

  • استفاده طولانی مدت می تواند باعث آب مروارید، پوکی استخوان، ضعف عضلانی، زخم معده، افزایش قند خون (گلوکز) و تأخیر در رشد کودکان شود.
  • همچنین کورتیکواستروئیدهای خوراکی می توانند فشار خون را بدتر کنند.

5- کرم های پوستی

کرم های کورتیکواستروئید برای تسکین واکنش های پوستی آلرژیک مانند: خارش، قرمزی یا پوسته پوسته شدن استفاده می شوند. برخی از کرم های کورتیکواستروئید با قدرت کم بدون نسخه در دسترس هستند.

انواع کرم های کورتیکواستروئید

  • بتامتازون (Betamethasone)
  • دزونید (Desonide)
  • هیدروکورتیزون (Hydrocortisone)
  • مومتازون (Mometasone)
  • تریامسینولون(Triamcinolone)

عوارض جانبی

عوارض آن می تواند شامل تغییر رنگ و تحریک پوست باشد. استفاده طولانی مدت، به ویژه از داروهای کورتیکواستروئید با نسخه قوی تر، می تواند باعث نازک شدن پوست و سطح غیر طبیعی هورمون شود.

تثبیت کننده های ماست سل

تثبیت کننده های ماست سل، انتشار مواد شیمیایی در سیستم ایمنی بدن را که منجر به واکنش های آلرژیک می شوند، مسدود می کنند. این داروها به طور کلی بی خطر هستند، معمولاً برای تولید اثر کامل باید چندین روز استفاده شوند. آن ها معمولاً در مواقعی که آنتی هیستامین ها کار نمی کنند یا به خوبی تحمل نمی شوند، استفاده می شوند. انواع مختلف آن شامل: 1- اسپری بینی 2- قطره چشم می باشد.

1- اسپری بینی

اسپری های بینی بدون نسخه شامل کرومولین (cromolyn) است.

2- قطره چشمی

انواع قطره چشمی نسخه ای شامل موارد زیر است:

  • کرومولین (Cromolyn)
  • لودوکسامید (Lodoxamide)
  • ندوکرومیل (Nedocromil )

مهار کننده لکوترین

یک داروی تجویزی خوراکی است که علائم و نشانه های آلرژی از جمله گرفتگی بینی، آبریزش بینی و عطسه را تسکین می دهد.

نکته: فقط یک نوع از این دارو، به نام مونتلوکاست (montelukast)، برای درمان تب یونجه مجاز است.

عوارض جانبی آن

در بعضی از افراد، مهارکننده های لکوترین می توانند علائم روان شناختی مانند: اضطراب، افسردگی، خواب های عجیب، مشکل خواب و تفکر یا رفتار خودکشی ایجاد کنند.

عوارض داروی ضد حساسیت
از دیگر عوارض مصرف مهارکننده های لکوترین ایجاد افسردگی می باشد.

ایمونوتراپی با آلرژن

در روش ایمونوتراپی شخص با تایم زمان بندی شده و به تدریج در معرض مواد حساسیت زا به ویژه مواردی مانند: گرده ها، ریزگردها و کپک ها قرار می گیرد. هدف ایمونوتراپی آموزش سیستم ایمنی بدن برای عدم واکنش در برابر این مواد آلرژی زا است.

در مواردی که سایر روش های درمانی موثر یا قابل تحمل نیستند، ممکن است از ایمونوتراپی استفاده شود. همچنین این روش در کاهش علائم آسم در برخی از بیماران مفید است. انواع مختلف آن شامل: 1- تزریقات 2- قرص زیر زبانی 3- داروهای بیولوژیکی می باشد. در ادامه انواع روش های ایمونوتراپی را مختصرا توضیح می دهیم:

1- تزریقات

ایمونوتراپی ممکن است به صورت یک سری تزریقات، معمولاً یک یا دو بار در هفته انجام شود. ممکن است هفتگی یا هر دو هفته یک بار بر اساس تحمل بیمار دوز آن افزایش یابد.

عوارض جانبی ممکن است شامل: تحریک در محل تزریق و ایجاد علائم آلرژی مانند عطسه، احتقان یا کهیر باشد.

هشدار!

به ندرت گزارش شده است که تزریقات آلرژن می تواند باعث آنافیلاکسی شوند (آنافیلاکسی یک واکنش ناگهانی تهدید کننده زندگی است که باعث تورم در گلو، دشواری تنفس می شود. در برخی موارد آنافیلاکسی منجر به مرگ می شود).

2- قرص زیر زبانی (SLIT)

یک قرص SLIT حاوی ریزگردها (Odactra) می باشد. با استفاده از این نوع ایمونوتراپی، شما یک قرص مبتنی بر آلرژن در زیر زبان خود قرار می دهید (زیرزبانی) و اجازه می دهید تا جذب شود. نشان داده شده است که این روش درمانی باعث کاهش آبریزش بینی، احتقان، تحریک چشم و سایر علائم مرتبط با تب یونجه می شود. همچنین علائم آسم را بهبود می بخشد.

عصاره های گرده های مختلف در قرص زیر زبانی (SLIT) عبارت اند از:

  • گلدان کوتاه (Short ragweed)
  • گیاهان شیرین بهاره (Sweet vernal)
  • چاودار چند ساله (perennial rye)
  • چمن آبی تیموتی و کنتاکی ( Timothy and Kentucky blue grass )
  • چمن تیموتی (Timothy grass)

3- دارو های بیولوژیکی

برخی از دارو ها واکنش خاصی را در سیستم ایمنی، هدف قرار می دهند و سعی می کنند از بروز آن جلوگیری کنند. این داروها به صورت تزریقی تجویز می شوند.

انواع دارو های بیولوژیکی

  • dupilumab (Dupixent) برای درمان واکنش های پوستی آلرژیک.
  • اومالیزوماب (omalizumab) برای درمان آسم یا کهیر.

عوارض جانبی داروهای بیولوژیکی

داروهای بیولوژیکی ممکن است شامل: قرمزی، خارش یا تحریک چشم و تحریک در محل تزریق باشد.

تحریک و قرمزی چشم با مصرف داروهای بیولوژیکی
تحریک و قرمزی چشم با مصرف داروهای بیولوژیکی

تزریق دارو (اپی نفرین) اضطراری

ممکن است در صورت وجود واکنش آلرژیک شدید نسبت به غذای خاص مانند بادام زمینی یا حساسیت به سم زنبور یا زنبور، نیاز به تزریق داروی اضطراری داشته باشید. مثلا برای درمان آنافیلاکسی (یک واکنش ناگهانی و تهدید کننده زندگی) از این شیوه استفاده می شود.

نمونه هایی از این دارو ها عبارت اند از:

  • Adrenaclick
  • Auvi-Q
  • EpiPen
  • EpiPen Jr

در مصرف داروی ضد حساسیت از مشاوره با پزشک استفاده کنید!

داروهای بدون نسخه نیز عوارض جانبی دارند و برخی از داروی ضد حساسیت در صورت ترکیب با سایر داروها می توانند مشکلاتی ایجاد کنند. بنابراین برای انتخاب موثرترین دارو و جلوگیری از بروز مشكلات با پزشك مشورت كنید. بسیار مهم است که در صورت داشتن شرایط زیر با پزشک مشورت کنید:

  • شما باردار یا شیرده هستید.
  • شما یک بیماری سلامتی مزمن دارید. مانند: دیابت، گلوکوم، پوکی استخوان یا فشار خون بالا.
  • شما داروهای دیگری از جمله مکمل های گیاهی را مصرف می کنید.
  • شما در حال درمان آلرژی در یک کودک هستید. کودکان به دوزهای مختلف دارو یا داروهای متفاوت از داروهای بزرگسالان نیاز دارند.
  • شما در حال درمان آلرژی در یک بزرگسال مسن هستید. برخی از داروی ضد حساسیت می توانند باعث سردرگمی، علائم دستگاه ادراری یا سایر عوارض جانبی در بزرگسالان مسن شوند.

سخن آخر

  • شما در حال حاضر داروی ضد حساسیت مصرف می کنید که موثر نیست. وقتی به پزشک مراجعه می کنید دارو را در بطری یا بسته اصلی خود به همراه داشته باشید.
  • علائم و زمان استفاده از داروها و میزان مصرف را در اختیار داشته باشید. این به شما کمک می کند تا پزشک بهترین نتیجه را بگیرد.
  • شاید لازم باشد چند دارو را امتحان کنید تا مشخص کنید کدام یک موثرتر و کمترین عوارض جانبی را برای شما دارند.

منبع: mayoclinic.org

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا