پزشکیسلامت

تصلب شرایین یا آترواسکلروز چیست؟ علل، عوامل و روش های جلوگیری

تصلب شرایین یا آترواسکلروز (Atherosclerosis) زمانی اتفاق می افتد که رگ های خونی که اکسیژن و مواد مغذی را از قلب شما به بقیه بدن (شریان ها) حمل می کنند، ضخیم و سفت می شوند – گاهی اوقات جریان خون به اندام ها و بافت های شما محدود می شود.
شریان های سالم انعطاف پذیر و کشسان هستند، اما با گذشت زمان، دیواره های عروق شما می توانند سفت شوند، شرایطی که معمولاً سخت شدن رگ ها نامیده می شود.

تصلب شرایین، تجمع چربی، کلسترول و سایر مواد در داخل و روی دیواره شریان شما است. این تجمع پلاک نامیده می شود. پلاک می تواند باعث باریک شدن عروق شما شده و جریان خون را مسدود کند. همچنین ممکن است پلاک بترکد و منجر به لخته شدن خون شود.

اگرچه تصلب شرایین اغلب یک مشکل قلبی تلقی می شود، اما می تواند شریان ها را در هر نقطه از بدن شما تحت تاثیر قرار دهد. آترواسکلروز قابل درمان است. روش های زندگی سالم می تواند به جلوگیری از تصلب شرایین کمک کند. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه با ما همراه باشید.

علائم و نشانه های تصلب شرایین

آترواسکلروز خفیف معمولاً هیچ علامتی ندارد.

شما معمولاً علائم تصلب شرایین را نخواهید داشت تا زمانی که یک شریان آن قدر تنگ یا مسدود شود که نتواند خون کافی به اندام ها و بافت های شما برساند.
گاهی اوقات لخته خون، جریان خون را به طور کامل مسدود می کند یا حتی از هم جدا می شود و می تواند باعث حمله قلبی یا سکته مغزی شود.

علائم آترواسکلروز متوسط ​​تا شدید بستگی به این دارد که کدام عروق تحت تأثیر قرار می گیرند. مثلا:

  • اگر در عروق قلب خود آترواسکلروز دارید، ممکن است علائمی مانند درد قفسه سینه یا فشار (آنژین) داشته باشید.
  • اگر در عروق منتهی به مغز، تصلب شرایین دارید، ممکن است علائم و نشانه هایی مانند بی حسی یا ضعف ناگهانی در بازوها یا پاها، مشکل در صحبت کردن یا اختلال در گفتار، از دست دادن موقت بینایی در یک چشم یا افتادگی ماهیچه های صورت را داشته باشید.
    این ها نشان دهنده حمله ایسکمیک گذرا (TIA) هستند که در صورت عدم درمان ممکن است به سکته مغزی منجر شود.
  • اگر در عروق بازوها و پاها تصلب شرایین دارید، ممکن است علائم یا نشانه های بیماری شریان محیطی را داشته باشید، مانند درد پا هنگام راه رفتن (لنگیدن) یا کاهش فشار خون در اندام آسیب دیده.
  • اگر در عروق منتهی به کلیه ها تصلب شرایین دارید، دچار فشار خون بالا یا نارسایی کلیه می شوید.

علل ایجاد تصلب شرایین

آترواسکلروز یک بیماری آهسته و پیشرونده است که ممکن است از کودکی شروع شود. اگرچه علت دقیق آن ناشناخته است، آترواسکلروز ممکن است با آسیب به لایه داخلی شریان شروع شود. آسیب ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

علل ایجاد تصلب شرایین
  • فشار خون بالا
  • کلسترول بالا
  • تری گلیسیرید بالا، نوعی چربی (لیپید) در خون شماست
  • سیگار کشیدن و سایر منابع دخانیات
  • مقاومت به انسولین، چاقی یا دیابت
  • التهاب از علل ناشناخته یا بیماری هایی مانند آرتریت، لوپوس، پسوریازیس یا بیماری التهابی روده

هنگامی که دیواره داخلی یک سرخرگ آسیب می بیند، سلول های خونی و سایر مواد اغلب در محل آسیب تجمع یافته و در دیواره داخلی شریان تجمع می یابد.

با گذشت زمان، رسوبات چربی (پلاک) ساخته شده از کلسترول و سایر محصولات سلولی نیز در محل آسیب تجمع کرده و سفت شده و عروق شما را تنگ می کند. سپس اندام ها و بافت های متصل به شریان های مسدود شده، خون کافی برای عملکرد صحیح دریافت نمی کنند.

در نهایت، قطعاتی از رسوبات چربی ممکن است جدا شده و وارد جریان خون شما شوند.

علاوه بر این، پوشش صاف پلاک ممکن است پاره شده و کلسترول و سایر مواد به جریان خون شما ریخته شود.
این ممکن است باعث لخته شدن خون شود که می تواند جریان خون را در قسمت خاصی از بدن شما مسدود کند، مانند زمانی که جریان خون مسدود شده به قلب شما باعث حمله قلبی می شود. لخته خون همچنین می تواند به سایر قسمت های بدن شما حرکت کند و جریان را به اندام دیگر مسدود کند.

چه عواملی خطر ابتلا به آترواسکلروز را افزایش می دهند؟

سخت شدن عروق به مرور زمان اتفاق می افتد. علاوه بر افزایش سن، عواملی که ممکن است خطر ابتلا به آترواسکلروز را افزایش دهند عبارتند از:

  • فشار خون بالا
  • کلسترول بالا
  • سطوح بالای پروتئین واکنشی C (CRP)، نشانگر التهاب است
  • دیابت
  • چاقی
  • سیگار کشیدن و مصرف سایر دخانیات
  • سابقه خانوادگی بیماری قلبی
  • عدم ورزش
  • رژیم غذایی ناسالم

تصلب شرایین چه عوارضی بر بدن دارد؟

عوارض تصلب شرایین بر بدن

عوارض آترواسکلروز بستگی به این دارد که کدام شریان ها مسدود شده اند. مثلا:

  1. بیماری عروق کرونر: وقتی آترواسکلروز، عروق نزدیک قلب شما را تنگ می کند، ممکن است به بیماری عروق کرونر مبتلا شوید که می تواند باعث درد قفسه سینه (آنژین)، حمله قلبی یا نارسایی قلبی شود.
  2. بیماری شریان کاروتید: وقتی آترواسکلروز، عروق نزدیک مغز شما را تنگ می کند، ممکن است به بیماری شریان کاروتید مبتلا شوید که می تواند باعث حمله ایسکمی گذرا (TIA) یا سکته مغزی شود.
  3. بیماری عروق محیطی: وقتی آترواسکلروز، عروق بازوها یا پاهای شما را تنگ می کند، ممکن است دچار مشکلات گردش خون در بازو ها و پا های خود شوید که بیماری شریان محیطی نامیده می شود.
    این می تواند شما را نسبت به گرما و سرما کمتر حساس کرده و خطر سوختگی یا سرمازدگی را افزایش دهد. در موارد نادر، گردش ضعیف در بازو ها یا پا ها می تواند باعث مرگ بافت (گانگرن) شود.
  4. آنوریسم: آترواسکلروز همچنین می تواند باعث آنوریسم شود. یک عارضه جدی که می تواند در هر نقطه از بدن شما رخ دهد. آنوریسم یک برآمدگی در دیواره شریان شما است. اکثر افراد مبتلا به آنوریسم هیچ علامتی ندارند.
    درد و ضربان در ناحیه آنوریسم ممکن است رخ دهد. در صورت ترکیدن آنوریسم، ممکن است با خونریزی داخلی تهدید کننده زندگی مواجه شوید.
    اگر یک لخته خون در یک آنوریسم از جا کنده شود، ممکن است در برخی نقاط دور یک شریان را مسدود کند.
  5. بیماری مزمن کلیوی: تصلب شرایین می تواند باعث باریک شدن عروق منتهی به کلیه ها شود و از رسیدن خون اکسیژن دار به آن ها جلوگیری کند. با گذشت زمان، این می تواند بر عملکرد کلیه شما تأثیر بگذارد و از خروج مواد زاید از بدن جلوگیری کند.

روش های جلوگیری از تصلب شرایین

همان روش های شیوه زندگی سالم که برای درمان تصلب شرایین توصیه می شود نیز می تواند از آن جلوگیری کند که این موارد عبارت اند از:

  • ترک سیگار
  • خوردن غذا های سالم
  • ورزش منظم
  • داشتن وزن نرمال
  • بررسی و حفظ فشار خون نرمال
  • بررسی و حفظ کلسترول سالم و سطح قند خون

فقط به یاد داشته باشید که باید گام به گام تغییرات را انجام دهید و به خاطر داشته باشید که چه تغییرات در شیوه زندگی در بلند مدت برای شما قابل کنترل است.

بیشتر بخوانید: 9 ماده غذایی که از گرفتگی عروق بدن جلوگیری می کند!

زمان مراجعه به پزشک

اگر فکر می کنید تصلب شرایین دارید با پزشک خود مشورت کنید. همچنین به علائم اولیه جریان خون ناکافی مانند درد قفسه سینه (آنژین)، درد پا یا بی حسی توجه کنید.

تشخیص و درمان زودهنگام می تواند از بدتر شدن تصلب شرایین جلوگیری کرده و از حمله قلبی، سکته مغزی و موارد دیگر جلوگیری کند.

امیدوارم مقاله «تصلب شرایین یا آترواسکلروز» برایتان مفید باشد. موفق و پیروز باشید.

منبع: mayoclinic

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا