پزشکیسلامت

بیماری رینود چیست؟ علائم، نحوه درمان و راه های پیشگیری از ابتلا به آن

در صورت ابتلا به بیماری رینود، عروق کوچکتر که خون را به پوست شما می رسانند، باریک می شوند و جریان خون را در مناطق آسیب دیده (وازواسپاسم) محدود می کنند. بنابراین، برخی نواحی بدن مانند: انگشتان دست و پا بی حس می شوند. همچنین، به عواملی همچون استرس و دمای پایین واکنش نشان می دهد (دست ها و پاها سرد می شوند) .

زنان بیشتر از مردان به بیماری رینود مبتلا هستند که به آن پدیده یا سندرم رینود یا رینود نیز می گویند. به نظر می رسد شیوع آن در افرادی که در آب و هوای سردتر زندگی می کنند بیشتر است.

درمان بیماری رینود به شدت آن بستگی دارد و این که آیا سایر شرایط سلامتی را نیز دارید. برای اکثر افراد، بیماری رینود ناتوان کننده نیست. اما، می تواند کیفیت زندگی شما را تحت تأثیر قرار دهد.

علائم و نشانه های ابتلا به بیماری رینود

علائم و نشانه های بیماری رینود عبارت اند از:

  • انگشتان دست و پا سرد می شود.
  • در واکنش به سرما یا استرس، رنگ پوست تغییر می کند.
  • احساس بی حسی، خار و یا احساس گزش در هنگام تغییر دما و استرس.

در هنگام حمله رینود، مناطق آسیب دیده پوست شما معمولاً سفید می شود. سپس، آن ها اغلب آبی می شوند و احساس سرما و بی حسی می کنند. با گرم شدن و بهبود گردش خون، مناطق آسیب دیده ممکن است دارای ضربان، گزگز یا تورم و قرمزی شوند.

اگرچه، رینود معمولاً انگشتان دست ها و پاهای شما را تحت تأثیر قرار می دهد. اما، ممکن است مناطق دیگر بدن مانند: بینی، لب ها، گوش ها و حتی نوک سینه ها را نیز درگیر کند. پس از گرم شدن و بازگشت جریان خون طبیعی به منطقه 15 دقیقه طول می کشد تا به حالت قبل بر گردد.

در واکنش به سرما یا استرس، رنگ پوست تغییر می کند.
در واکنش به سرما یا استرس، رنگ پوست تغییر می کند.

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت داشتن سابقه شدید رینود و ایجاد زخم یا عفونت در یکی از انگشتان دست یا انگشتان پا، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

علل بروز بیماری رینود چیست؟

پزشکان علت اصلی حملات رینود را کاملاً نمی فهمند. اما، ممکن است سرما و استرس از جمله عوامل آن باشند. زیرا، به نظر می رسد رگ های خونی دست و پا، نسبت به سرما و بروز استرس بیش از حد واکنش نشان می دهد. بنابراین، ممکن است دچار اسپاسم رگ های خونی (در اثر ابتلا به رینود، شریان های انگشتان دست و انگشتان پا باریک می شوند و در اثر سرما یا استرس به طور خلاصه خون رسانی را محدود می کنند. با گذشت زمان، این عروق کوچک می توانند کمی ضخیم شوند و جریان خون را بیشتر محدود کنند) شوید.

قرار گرفتن در دمای سرد بیشترین تاثیر را دارد. بنابراین، با قرار دادن دست در آب سرد، گرفتن چیزی از فریزر یا قرار گرفتن در هوای سرد دچار حمله خواهید شد. برای برخی از افراد، استرس عاطفی نیز می تواند عامل محرک باشد.

در اثر بیماری رینود جریان خون کاهش می یابد.

دسته بندی بیماری رینود

دو نوع اصلی از این بیماری وجود دارد که شامل:

رینود اولیه

رینود اولیه بسیار خفیف بروز می کند و معمولاً علائم آن پس از 40 سالگی یا سن بیشتر ظاهر می شوند. همچنین، نیازی نیست نگران باشید. زیرا، این بیماری همراه با سابقه پزشکی نمی باشد. درکل می توان گفت بسیار سطحی است و نیاز به مراجعه به پزشک ندارد. به طور کلی بسیاری از افراد مبتلا به رینود اولیه به دنبال درمان نمی روند.

رینود ثانویه

رینود ثانویه که پدیده رینود نیز نامیده می شود، ناشی از یک مشکل اساسی می باشد و معمولاً علائم و نشانه های آن در حدود 40 سالگی ظاهر می شوند. اگرچه رینود ثانویه نسبت به فرم اولیه شایع نیست. اما، بیشتر جدی است و نیاز به مراجعه به پزشک و شروع دوره درمان دارد.

علل رینود ثانویه عبارت اند از:

  1. بیماری های بافت همبند: بیشتر افرادی که بیماری نادری دارند که منجر به سخت شدن و زخم شدن پوست (اسکلرودرما) می شود، به رینودو مبتلا هستند. بیماری های دیگری که خطر ابتلا به رینود را افزایش می دهند شامل: بیماری لوپوس، آرتریت روماتوئید و سندرم شوگرن است.
  2. بیماری های عروق: تجمع پلاک ها در رگ های خونی باعث ایجاد نوعی فشارخون بالا که عروق ریه را تحت تاثیر قرار می دهد و همچنین باعث التهاب رگ های خونی دست ها و پاها می شود.
  3. سندرم تونل کارپال: این وضعیت شامل فشار بر روی عصب اصلی و ایجاد بی حسی و درد در دست است که می تواند دست را در معرض درجه حرارت سرد قرار دهد.
  4. عمل یا لرزش تکراری: تایپ کردن، نواختن پیانو یا انجام حرکات مشابه برای مدت طولانی و کار با ابزارهای لرزشی، مانند: جک ها، می تواند منجر به آسیب دیدگی بیش از حد شود.
  5. سیگار کشیدن: سیگار کشیدن رگ های خونی را منقبض می کند.
  6. آسیب های محیطی به دست یا پا: به عنوان مثال می توان به شکستگی مچ دست، جراحی یا سرمازدگی اشاره کرد.
  7. مصرف داروهای خاص: این ها شامل مسدود كننده های بتا (برای فشار خون بالا مصرف می شود)، داروهای میگرن که حاوی ارگوتامین و سوماتریپتان می باشند، داروهای كمبود توجه (ضد افسردگی)/ بیش فعالی- هم چنین، برخی از عوامل شیمی درمانی و داروهایی كه باعث تنگ شدن رگ های خونی می شوند. مانند: برخی از داروهای بدون نسخه سرماخوردگی.
نواختن پیانو.

عوامل خطر ابتلا به رینود

عوامل خطر ابتلا به رینود اولیه عبارت اند از:

  • ارتباط جنسی: زنان بیش از مردان تحت تأثیر قرار می گیرند.
  • سن: اگرچه هر کسی می تواند به این بیماری مبتلا شود. اما، این بیماری در اغلب افراد، در سنین 15 تا 30 سالگی آغاز می شود.
  • آب و هوا (اقلیم): این اختلال در افرادی که در آب و هوای سردتر زندگی می کنند نیز بیشتر دیده می شود.
  • سابقه خانوادگی (ژنتیک): ژنتیک عامل موثری در انتقال بسیاری از بیماری ها می باشد. به نظر می رسد که یکی از اقوام درجه یک والدین، خواهر و برادر یا کودک، مبتلا به این بیماری خطر ابتلا به رینود اولیه را افزایش می دهد.

عوامل خطر برای رینود ثانویه عبارت اند از:

  • سابقه پزشکی (بیماری های همراه): شرایطی مانند اسکلرودرمی و لوپوس می تواند عومال خطر رینود ثانویه باشند.
  • مشاغل خاص: این ها شامل مشاغلی هستند که باعث ضربه مکرر می شوند. مانند: ابزار های عملیاتی که مرتعش هستند.
  • قرار گرفتن در معرض برخی مواد: قرار گرفتن در برابر برخی موارد مانند: دود سیگار (سیگار کشیدن)، مواد شیمیایی (وینیل کلراید) و مصرف داروهایی است که رگ های خونی را تحت تأثیر قرار می دهند.

عوارض بروز رینود چیست؟

ابتلا به رینود ثانویه شدید باعث کاهش جریان خون در انگشتان دست یا انگشتان پا می شود و این می تواند باعث آسیب بافتی شود. به دین صورت شریان کاملاً مسدود شده می تواند منجر به زخم (زخم پوست) یا بافت مرده شود که درمان هر دو مشکل است.

در موارد نادر، اگر رینود ثانویه تحت درمان قرار نگیرد، ممکن است نیاز به برداشتن قسمت آسیب دیده بدن داشته باشد. البته، همانطور که در بخش های قبلی بیان کردیم این مورد بسیار نادر است.

راه های پیشگیری از ابتلا به رینود

  1. در فضای باز و هوای سرد خود را بپوشانید: وقتی هوا سرد است، قبل از بیرون رفتن از کلاه، روسری، جوراب و چکمه و دو لایه دستکش استفاده کنید. برای جلوگیری از رسیدن هوای سرد به دستان خود، بهتر است یک کت با دستبندهای نرم بپوشید تا دستکش هایتان را داخل جیب قرار دهید. همچنین از گرم کننده های دستی شیمیایی استفاده کنید. اگر نوک بینی و لاله های گوش شما به سرما حساس هستند، از ماسک گوش و ماسک صورت استفاده کنید.
  2. اتومبیل خود را گرم کنید: چند دقیقه قبل از رانندگی در هوای سرد بخاری ماشین خود را روشن نگه دارید.
  3. در داخل خانه اقدامات احتیاطی را انجام دهید: مثلاً: 1- جوراب بپوشید. 2- هنگام بیرون آوردن غذا از یخچال یا فریزر، از دستکش یا دستگیره فر استفاده کنید. 3- برای خوردن نوشیدنی از لیوان های عایق دار استفاده کنید.
در فضای باز و هوای سرد خود را بپوشانید.

💥 نکته: برخی از افراد استفاده از دست و جوراب را برای خواب در زمستان مفید می دانند. از آنجا که تهویه هوا می تواند باعث حملات شود، تهویه هوا را روی دمای گرمتری تنظیم کنید.

نحوه تشخیص بیماری رینود چگونه است؟

شما می توانید با مراجعه به پزشک و معاینه فیزیکی و انجام برخی آزمایشات نوع آن را تشخیص دهید. در ادامه به توضیح مختصری درباره هر کدام می پر دازیم:

1. انجام معاینه فیزیکی

جهت تشخیص پزشک از علائم و سوابق پزشکی شما سوال می کند و معاینه فیزیکی را هم انجام می دهد.

  • آیا در هنگام حمله، انگشتان دست و پا تغییر رنگ می دهند یا احساس بی حسی یا درد دارند؟
  • آیا شخص دیگری در خانواده شما به بیماری رینود مبتلا شده است؟
  • آیا سیگار می کشی؟
  • در صورت کافئین، روزانه چه مقدار کافئین مصرف می کنید؟
  • برای گذران زندگی و تفریح چه می کنید؟

2. تجویز برخی آزمایشات

برای رد سایر مشکلات پزشکی که می توانند علائم و نشانه های مشابه ایجاد کنند، ممکن است آزمایشاتی را تجویز کند. به عنوان مثال:

  1. آزمایشی به نام capillaroscopy ناخن: برای تشخیص نوع آن (رینود اولیه و ثانویه) پزشک ممکن است آزمایشی به نام capillaroscopy ناخن را انجام دهد. در طول آزمایش، پزشک ناخن شما را زیر میکروسکوپ یا ذره بین قرار می دهد تا به دنبال تغییر شکل یا تورم رگ های خونی ریز باشد.

اگر پزشک مشکوک شود که ممکن است به بیماری دیگری مانند: اختلال خود ایمنی یا بیماری بافت همبند مبتلا باشید، در نتیجه آزمایش خون تجویز می کند. این شامل:

آزمایش آنتی بادی های ضد هسته ای: آزمایش مثبت برای این آنتی بادی ها ممکن است نشانه ای از یک سیستم ایمنی تحریک شده باشد که در افرادی که بیماری های بافت پیوندی یا سایر اختلالات خود ایمنی دارند معمول است.

آزمایش سنجش سرعت رسوب گلبول قرمز: این آزمایش میزان نشستن گلبول های قرمز در کف لوله را تعیین می کند. سرعت سریع تر از حد طبیعی ممکن است نشانه یک بیماری التهابی یا خودایمنی زمینه ای باشد.

در هنگام حمله رینود چه باید کرد؟

اگر در اثر تغییر دما (کاهش دما) دچار حمله شدید سعی کنید دست ها، پاها یا سایر مناطق آسیب دیده را گرم کنید. برای این که انگشتان دست و پا را به آرامی گرم کنید:

  • ابتدا به داخل خانه یا منطقه گرمتر بروید.
  • انگشتان دست و پا را تکان دهید.
  • دست ها را زیر بغل قرار دهید.
  • با بازوهای خود دایره های گسترده ای (آسیاب بادی) ایجاد کنید.
  • روی انگشتان دست و پا خود را آب گرم بریزید (از ریختن آب داغ خودداری شود. زیرا، ممکن است دچار سوختگی شوید) .
  • دست ها و پاها را ماساژ دهید.
دست ها و پاها را ماساژ دهید.

اگر در اثر استرس، دچار حمله شدید، مراحل زیر را دنبال کنید:

  • از شرایط استرس زا خارج شوید و آرام باشید.
  • سپس، یک تکنیک تسکین دهنده استرس که برای شما مفید است تمرین کنید.
  • همچنین، دست ها یا پاهایتان را در آب گرم، گرم کنید تا بهبود یابید.

اهداف درمان بیماری رینود چیست؟

پوشیدن لباس گرم برای سرما به صورت لایه لایه و پوشیدن دستکش یا جوراب سنگین معمولاً در مقابله با کاهش علائم خفیف رینود موثر است. داروها برای درمان اشکال شدیدتر این بیماری در دسترس هستند. اهداف درمان عبارت ند از:

  • تعداد و شدت حملات را کاهش دهید.
  • از آسیب بافت جلوگیری کنید.
  • شرایط یا بیماری زمینه ای را درمان کنید.

نحوه درمان بیماری رینود

نحوه درمان بیماری رینود به میزان شدت آن بستگی دارد. همچنین، این که شخص مبتلا سابقه بیماری زمینه ای دارد؟ یا خیر- در ادامه چند شیوه درمان را نام خواهیم برد و به طور مختصری توضیحاتی ارائه خواهیم داد.

1. تغییر شیوه زندگی

تغییر شیوه زندگی می تواند حملات رینود را کاهش داده و به شما کمک کند تا احساس بهتری داشته باشید. این شامل:

  • از استعمال دخانیات بپرهیزید: سیگار کشیدن یا استنشاق دود سیگار باعث سفت شدن رگ های خونی و کاهش دمای پوست می شود که می تواند منجر به حمله رینود شود.
  • انجام ورزش: ورزش می تواند گردش خون را افزایش دهد. نکته: اگر راینوی ثانویه دارید، قبل از ورزش در فضای باز در سرما با پزشک مشورت کنید.
  • استرس را کنترل کنید: با یادگیری برخی نکات بسیار ساده می توانید باعث کاهش استرس شوید. کاهش موقعیت های استرس زا ممکن است به کنترل تعداد حملات کمک کند.
  • از تغییر سریع دما خودداری کنید: سعی کنید در دمای متعادلی قرار بگیرید.

2. مصرف دارو

بسته به علت علائم شما، مصرف برخی داروها ممکن است کمک کنند. برای گسترش رگ های خونی و افزایش جریان خون، پزشک ممکن است موارد زیر را تجویز کند:

  1. مصرف داروهای مسدود کننده کانال کلسیم: این داروها باعث شل شدن و باز شدن رگ های خونی کوچک در دست ها و پاها می شوند و از شدت و تعداد حملات در اکثر افراد مبتلا به رینود می کاهند. این داروها همچنین می توانند به زخم های پوستی انگشتان یا انگشتان پا کمک کنند. به عنوان مثال، می توان به نیفدیپین (Adalat CC ،Procardia)، آملودیپین (Norvasc)، فلودیپین و ایزرادیپین اشاره کرد.
  2. مصرف داروهای گشاد کننده های عروق: مصرف این داروها، رگ های خونی را شل می کند. این شامل: داروی فشار خون بالا لوزارتان (Cozaar)، داروی اختلال نعوظ سیلدنافیل (ویاگرا، ریواوتیو)، داروی ضد افسردگی فلوکستین (پروزاک، سارافم) و دسته ای از داروها به نام پروستاگلاندین ها است. همچنین، استفاده از کرم نیتروگلیسیرین (Nitro-Dur) برای کمک به بهبود زخم های پوستی در پایه انگشتان بسیار موثر است.
مصرف دارو.

3. جراحی

انجام جراحی ها و اقدامات پزشکی: در مرحله آخر و در صورتی که رینود شدید باشد و مصرف دارو نتواند بیماری را کنترل یا بهبود بخشد، پزشک ممکن است جراحی یاتزریق آمپول را به شما توصیه کند.

شیوه و عملکرد جراحی: پزشک از طریق برش های کوچک در اطراف رگ های خونی، اعصاب ریزی که سبب ایجاد رینود شده است را از بین می برد. با انجام یک جراحی موفقیت آمیز ممکن است حملات کمتر و کوتاهتری داشته باشید. همچنین، بتوانید باریک شدن رگ های خونی در پوست را کنترل کنید.

تزریق آمپول: پزشکان می توانند مواد شیمیایی مانند: بی حس کننده های موضعی یا آنابوتولینومتوکسین A (بوتاکس) را برای مسدود کردن اعصاب سمپاتیک در دست ها یا پاهای آسیب دیده تزریق کنند. در صورت بازگشت یا ادامه علائم، ممکن است لازم باشد این روش را تکرار کنید.

4. درمان های خانگی

تغییر در سبک زندگی و مصرف مکمل هایی که جریان خون را بهبود می بخشد، ممکن است به شما در مدیریت رینود کمک کنند. با این حال، مشخص نیست که این اقدامات چقدر می تواند برای رینود کارساز باشد و به مطالعه بیشتر نیاز است. اگر به دنبال درمان های خانگی هستید، با پزشک خود در مورد موارد زیر مشورت کنید. این شامل:

  • مصرف روغن ماهی: مصرف مکمل های روغن ماهی می تواند به بهبود تحمل شما در برابر سرما کمک کند.
  • مصرف مکمل های جینکو: مصرف این مکمل ها نیز می توانند به کاهش تعداد حملات رینود کمک کنند.
  • انجام طب سوزنی: این عمل جریان خون را بهبود می بخشد. بنابراین، ممکن است انجام طب سوزنی در تسکین حملات رینود مفید باشد.
  • بازخورد زیستی (بیوفیدبک): استفاده از ذهن برای کنترل دمای بدن ممکن است به شما در کاهش شدت و تعداد حملاتی که تجربه می کنید کمک کند. بیوفیدبک شامل: تصاویر هدایت شده برای افزایش دمای دست و پا، انجام تنفس عمیق و سایر تمرینات آرام سازی است.

در هنگام مراجعه به پزشک، چه اقداماتی نیاز است؟

لیستی از این موارد ضروری و مهم را تهیه کنید. این شامل:

  • علائم شما از چه زمانی شروع شده اند و آنچه به نظر می رسد باعث تحریک آن ها می شود چیست؟
  • سایر سوابق پزشکی شما و خانواده تان، آیا بافت همبند یا اختلالات خود ایمنی دارید؟ یا خیر.
  • لیستی از مصرف تمام داروها، ویتامین ها و سایر مکمل هایی که مصرف می کنید، از جمله دوز مصرفی آن ها.
بیماری رینود.

سوالاتی که می توانید از پزشک خود بپرسید را لیست کنید. این شامل موارد زیر است:

  • چه عواملی باعث بروز علائم و نشانه های من می شود؟
  • بیماری من در چه مرحله ای است؟ اولیه یا ثانویه.
  • در صورت ابتلا چه درمانی را پیشنهاد می کنید؟
  • چگونه می توانم خطر حمله راینود را کاهش دهم؟
  • من مشکلات پزشکی دیگری نیز دارم. چگونه می توانم آن ها را با هم مدیریت کنم؟

منبع: www.mayoclinic.org

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا