بارداریپزشکیسلامت

آندومتریوز چیست؟ علل، علائم و راه های درمان آن

آندومتریوز یک بیماری شایع در بین زنان است که موجب درد شدید در دوران قاعدگی می شود. این بیماری به علت رشد نا به جای بافت آندومتر (بافتی شبیه به بافتی که به طور معمول داخل رحم شما قرار دارد) در جایی خارج از رحم رشد می کند و اغلب تخمدان ها، لوله های فالوپ و بافت پوشاننده لگن شما را درگیر می کند. در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع ممکن است شخص را نابارور کند.

ما در این مقاله به بررسی علائم، عوامل خطر و راه های تشخیص و درمان آن می پردازیم. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه باشید و این مقاله را تا آخر بخوانید.

آندومتریوز چیست؟

این یک بیماری شایع در بین زنان است که بافت داخلی رحم (بافت آندومتر) در جایی خارج از رحم (هرجایی از بدن به جز طحال و اغلب در ناحیه لگن) رشد می کند. این رشد نا به جا می تواند تخمدان ها را درگیر کند و موجب ناباروری بانوان شود.

آندومتریوز

علائم و نشانه های ابتلا به آندومتریوز چیست؟

علائم اولیه آندومتریوز درد لگن است که اغلب با شروع دوره های قاعدگی همراه است. اگرچه افراد بسیاری در دوران قاعدگی خود دچار درد می شوند. اما، مبتلایان به آندومتریوز معمولاً درد آن را به گونه ای توصیف می کنند که بسیار بدتر از حد معمول است. همچنین ممکن است با گذشت زمان درد افزایش یابد. علائم و نشانه های شایع آندومتریوز عبارتند از:

  • دوره های دردناک (دیسمنوره): درد و گرفتگی لگن ممکن است از قبل شروع شده و تا چند روز بعد از دوره قاعدگی ادامه یابد. همچنین، ممکن است درد کمر و شکم نیز داشته باشید.
  • درد هنگام مقاربت: درد در طول یا بعد از رابطه جنسی با آندومتریوز شایع است.
  • درد همراه با اجابت مزاج یا ادرار: به احتمال زیاد این علائم را بیشتر در دوران قاعدگی تجربه می کنید.
  • خون ریزی بیش از حد: ممکن است گاهاً قاعدگی های سنگین یا خونریزی بین دوره ها (خونریزی بین قاعدگی) را تجربه کنید.
  • ناباروری: گاهی اوقات آندومتریوز ابتدا در افرادی که به دنبال درمان ناباروری هستند، تشخیص داده می شود.

همچنین، ممکن است علاوه بر موارد گفته شده، سایر علائم مانند: خستگی، اسهال، یبوست، نفخ یا حالت تهوع را تجربه کنید. به ویژه در دوران قاعدگی.

درد شدید در دوران قاعدگی یکی از علائم آن می باشد.

علائم و نشانه های آندومتریوز ممکن است با بارداری به طور موقت بهبود یافته و با یائسگی به طور کامل از بین بروند. اما، در صورتی که استروژن مصرف کنید، ممکن است ادامه داشته باشد. در این شرایط بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

توجه داشته باشید که …

شدت درد ممکن است شاخص قابل اعتمادی برای میزان وضعیت شما نباشد. ممکن است آندومتریوز خفیف همراه با درد شدید داشته باشید. همچنین، ممکن است آندومتریوز پیشرفته با درد کم یا بدون درد داشته باشید.

علل بروز آندومتریوز چیست؟

علل دقیق ابتلا به آن به طور مشخص معلوم نیست. تنها برخی دلایل احتمالی گفته شده که ما در این قسمت به شرح آن می پردازیم:

  • برگشت خون قاعدگی به داخل رحم و لگن (بیشترین علت این بیماری است): خون قاعدگی حاوی سلول های آندومتر است. بنابراین، اگر خون قاعدگی به جای خارج شدن از بدن، از طریق لوله های فالوپ به داخل رحم و لگن جریان یابد، باعث می شود سلول های آندومتر به دیواره های لگن و سطوح اندام های لگن بچسبند و در آنجا رشد کنند. در نتیجه در طول هر چرخه قاعدگی دچار تجزیه و خونریزی می شوند.
  • کاشت بافت آندومتر: پس از عمل جراحی، مانند: هیسترکتومی (خارج کردن رحم و تخمدان) یا سزارین، ممکن است سلول های آندومتر به قسمت جراحی شده متصل شوند.
  • انتقال سلول های آندومتر: رگ های خونی یا سیستم لنفاوی (مایع بافتی) ممکن است سلول های آندومتر را به سایر قسمت های بدن منتقل کنند.
  • اختلال سیستم ایمنی بدن: مشکل در سیستم ایمنی بدن باعث می شود بدن نتواند بافت شبه آندومتر را که در خارج از رحم رشد می کند تشخیص داده و از بین ببرد. این باعث بروز آندومتریوز می شود.

عوامل خطر ابتلا

به طور معمول ممکن است آندومتریوز چندین سال بعد از شروع قاعدگی ایجاد شود. اما، عوامل متعددی وجود دارد که شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آندومتریوز قرار می دهد. این شامل:

  • اگر بعد از ازدواج هرگز زایمان نکنید.
  • شروع دوره پریودی در سنین پایین
  • یائسگی زودرس
  • داشتن دوره های قاعدگی کوتاه – به عنوان مثال: کمتر از 27 روز
  • داشتن دوره های قاعدگی سنگین که بیش از هفت روز طول بکشد
  • داشتن سطح بالاتری از استروژن در بدن یا قرار گرفتن در معرض استروژن در طول عمر بدن شما
  • شاخص توده بدنی پایین
  • داشتن سابقه خانوادگی مبتلا به آندومتریوز (ژنتیک عامل موثری در انتقال بیماری ها است).
  • اختلالات دستگاه تناسلی، به عنوان مثال: اگر به هر دلیلی راه خروجی خون قاعدگی مسدود شود، خطر ابتلا به این بیماری افزایش می یابد.

نحوه تشخیص آندومتریوز

برخی از علائم آندومتریوز مشابه سایر شرایط پزشکی است. گاهی اوقات ممکن است این بیماری با سایر شرایط پزشکی از جمله: بیماری التهابی لگن یا کیست تخمدان اشتباه گرفته شود. ناگفته نماند که سندرم روده تحریک پذیر (IBS) نیز می تواند آندومتریوز را همراهی کند و این می تواند روند تشخیص را پیچیده تر کند.

بنابراین، برای تشخیص این بیماری نیاز به یک تیم متشکل از: متخصص زنان، جراح روده، متخصص ارولوژی و روان درمانگر می باشد. راه های تشخیص آندومتریوز توسط پزشک شامل موارد زیر می باشد:

  • مرحله اول: جهت بررسی کیست یا زخم در رحم، معاینه فیزیکی لگن توسط پزشک متخصص انجام می شود.
  • مرحله دوم: جهت تشخیص کیست مرتبط با آندومتریوز ممکن است لازم باشد تا سونوگرافی انجام شود.
  • مرحله سوم: جهت مشخص کردن محل، وسعت و اندازه آندومتر لازم است لاپاروسکوپی انجام شود.

درمان آندومتریوز

برای درمان این بیماری چند راه وجود دارد که در ادامه به توضیح مختصری درباره آن می پردازیم؛ موارد درمان شامل:

1. مصرف دارو

مصرف داروهای ضد درد و مسکن

مصرف دارو یکی از راه های اولیه درمان آندومتریوز است.

2. هورمون درمانی

برخی مواقع، این روش درمانی برای کاهش درد آندومتریوز موثر است. افزایش و کاهش هورمون ها در طول دوره قاعدگی باعث می شود آندومتر ضخیم شود، بریزد و خونریزی کند. با استفاده از این روش، رشد بافت آندومتر کم می شود.

3. جراحی برای برداشتن آندومتریوز

  • جراحی محل آندومتریوز: در زمان ابتلا به آندومتریوز ، اگر قصد باردار شدن دارید بهتر است برای سالم ماندن رحم و تخمدان از جراحی استفاده کنید و آندومتریوز را خارج کنید. همچنین، برای کسب اطلاعات بیشتر درباره بهترین زمان بارداری و شرایط ایده آل بدن از نظر پزشکی بر روی لینک، کلیک کنید.
  • لقاح آزمایشگاهی: همچنین، می توانید برای باردار شدن از لقاح آزمایشگاهی استفاده کنید. این روش نسبت به جراحی بهتر و ایمن تر است.
  • هیستروکتومی: در موارد خیلی شدید نیاز است تا با استفاده از جراحی رحم و تخمدان ها (هیستروکتومی) از بدن خارج شود. معمولاً این روش در پایانی ترین قسمت درمان قرار می گیرد. زیرا، بعد از انجام این روش بارداری ممکن نیست.

عوارض احتمالی عدم درمان آندومتریوز

عارضه اصلی آندومتریوز، اختلال باروری است. تقریباً یک سوم تا نیمی از زنان مبتلا به آندومتریوز در بارداری مشکل دارند. همچنین، می تواند موجب بروز سرطان تخمدان شود. در ادامه به توضیح مختصری در این باره می پردازیم:

1. ناباروری

برای وقوع حاملگی، یک تخمک باید از تخمدان خارج شود. سپس، از طریق لوله فالوپ مجاور عبور کند و توسط یک سلول اسپرم، بارور شود و به دیواره رحم متصل شود تا شروع به رشد کند. اما، در این میان اگر مبتلا به آندومتریوز باشید ممکن است این توده ها باعث انسداد لوله شود و از اتصال آن ها (تخمک و اسپرم) جلوگیری کند. در نتیجه، ناباروری رخ می دهد.

خوشبختانه، بسیاری از افراد مبتلا به آندومتریوز خفیف تا متوسط می توانند باردار شوند و بارداری را به پایان برسانند. درحال حاضر، پزشکان به افراد مبتلا به آندومتریوز توصیه می کنند بچه دار شدن را به تعویق نیندازند. زیرا، ممکن است با گذشت زمان وضعیت بدتر شود.

2. سرطان

احتمال ابتلا به سرطان تخمدان: در کل خطر ابتلا به سرطان تخمدان کم است. اما، برخی از مطالعات نشان می دهد که بیماری آندومتریوز، خطر ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش می دهد. یعنی، بروز آن در افراد مبتلا به آندومتریوز بیشتر از افراد عادی است.

احتمال ابتلا به سرطان آدنوکارسینوم: همچنین علاوه بر سرطان تخمدان، نوع دیگری به نام سرطان آدنوکارسینوم وجود دارد که با آندومتریوز مرتبط است و ممکن است افرادی که آندومتریوز داشته اند، بعداً به این سرطان دچار شوند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

آندومتریوز از لحاظ مدیریت ممکن است یک بیماری چالش برانگیز باشد. بنابراین، تشخیص زود هنگام و استفاده از تیم پزشکی متخصص ممکن است منجر به مدیریت بهتر علائم شما شود. به همین دلیل در صورت داشتن علائم و نشانه هایی که ممکن است نشان دهنده آندومتریوز باشد، به پزشک مراجعه کنید.

منبع:

www.mayoclinic.org
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا